Rapport: plaatsen in Nederland geordend volgens plaatsen met coordinaten en beschrijving

         Beschrijving: Places in the Netherlands, ordered according to placenames with coordinates and description


Treffers 1 t/m 100 van 3346   » Komma gescheiden CSV bestand

1 2 3 4 5 ... 34» Volgende»

# Plaats Longitude (Lengte) Latitude (Breedte) Aantekeningen ID
1 Midwolderhamrik, Groningen  6.977519989013672  53.24521531553192   Midwolderhamrik was een voormalige gemeente in de Nederlandse provincie Groningen, later hernoemd in de gemeente Nieuwolda.
De oorspronkelijke naam van het dorp was Midwolderhamrik, ofwel de hamrik, de gemeenschappelijke gronden in het buitengebied van Midwolda. Vandaar de naam 't Hammerk, waaronder het dorp bij de lokale bevolking nog steeds bekendstaat.

Nieuwolda was tot 1990 een zelfstandige en werd toen ingelijfd door de gemeente Scheemda, die in 2010 opging in de gemeente Oldambt.  
158281 
2 's Gravenmoer, Dongen, Noord-Brabant  4.939813613891602  51.658713670964595  's Gravenmoer is een dorp in de gemeente Dongen, in het midden-noorden van de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het dorp heeft 2220 inwoners (2004).
Geschiedenis
* 's Gravenmoer is in 1308 ontstaan aan een veenkanaal en hoorde oorspronkelijk bij het Graafschap Holland dat een gedeelte van het gebied ten zuiden van de rivier de Maas in bezit had.
* Van het begin af aan was 's Gravenmoer een schippersplaats, waar gehandeld werd in turf, stro en rijshout. Uiteindelijk kwam aan de turfwinning en later ook aan de scheepvaart een einde. In 1950 werd de haven gedempt.
* In 1421 werd het dorp tijdens de Sint-Elisabethsvloed zwaar getroffen.
* In de zestiende eeuw kwam het dorp via de contacten die de schippers hadden, in aanraking met de Reformatie en werd het gewonnen voor de "nije leer". In 1610 werd een predikant aangesteld. De eeuwen daarna bleef 's Gravenmoer een protestantse enclave in een rooms-katholieke streek.
* Gedurende de Tachtigjarige Oorlog probeerde het dorp aansluiting te vinden bij Brabant, maar het werd in 1734 bij Holland gevoegd. In 1814 na de Franse tijd werd het dorp definitief bij de nieuw gevormde provincie Noord-Brabant gevoegd. Tot 1997 vormde 's Gravenmoer een zelfstandige gemeente.
Naam
De naam van het dorp is 's Gravenmoer, dus zonder koppelteken. Voluit zou de naam des Graven moer zijn, de tweede naamval. De verkorte versie 's Gravenmoer zou eigenlijk met een koppelteken moeten zijn, om aan te geven dat des bij de Graven hoort. Het koppelteken zit echter niet in de naam. 
659 
3 's Gravenwaard, Herwen en Aerdt, Gelderland  6.107034  51.863231  Een gehucht vlak bij Lobith in de vroegere gemeente Herwen en Aerdt nu Rijnwaarden  36603 
4 's Grevelduin, Capelle, Noord-Brabant  4.984574  51.690609  's Grevelduin-Capelle, meestal aangeduid als Capelle, is een dorp in de provincie Noord-Brabant. Het dorp is ontstaan in de 13e eeuw en behoorde oorspronkelijk bij het Graafschap Holland. Tot 1923 was Capelle een zelfstandige gemeente. In 1923 werden de dorpen Sprang, Vrijhoeve-Capelle en Capelle samengevoegd tot de gemeente Sprang-Capelle. In 1997 werd de gemeente Sprang-Capelle opgeheven en sindsdien maakt het dorp Capelle deel uit van de gemeente Waalwijk.
Historie van Capelle
Rond 1200 was het gebied rond Capelle, de Langstraat, een grote wildernis. Het gebied hoorde destijds bij het Graafschap Holland. Op een gegeven moment begon de Graaf van Holland met het "in leen geven" van stukken van dit moeras. Degenen, die de grond in leen kregen, moesten er voor zorgen dat de grond ontgonnen werd. Verder moesten ze een jaarlijkse rente of cijns betalen en manschappen leveren aan de graaf. Op het grondgebied van Capelle ontstonden in die tijd drie ambachtsheerlijkheden. Deze drie heerlijkheden, die het dorp Capelle zouden vormen, waren Nederveen-Capelle, 's Grevelduin-Capelle en Zuidewijn-Capelle. Deze ambachtsheerlijkheden hadden een gezamenlijke kapel (kerk). Vandaar de naam Capelle. Het dorp Capelle komt waarschijnlijk voor het eerst voor in een afschrift van een akte van 29-31 augustus 1257, die te vinden is in de abdij van Sint-Truiden. In deze akte droegen Walterus Spirinch, heer van Aalburg, en zijn vrouw Ysalde al hun bezittingen over aan de abdij van Sint-Truiden, waaronder de tienden in de parochie "Waspich" en "Capella". Waarschijnlijk vormden Waspik en Capelle in 1257 dus één parochie. Er was dus sprake van een kerk, waaruit afgeleid kan worden dat het aantal inwoners al een zekere omvang had bereikt.
Capelle lag destijds in de Grote Waard of Zuid-Hollandse Waard, ook wel genoemd: "Dortse Waard", die in de nacht van 18 op 19 november 1421 door de Sint Elisabethsvloed werd getroffen. Capelle werd door het water verslonden. Ook de middeleeuwse kapel van Capelle werd verwoest. Capelle werd echter herbouwd. De winterdijk werd versterkt en ten zuiden van deze dijk werd Capelle weer opgebouwd.
De belangrijkste inkomstenbron van de inwoners van Capelle was oorspronkelijk het turfsteken / handelen in turf. Turf was destijds de belangrijkste brandstof. Via de vaarten en de haven van Capelle werd de turf afgevoerd naar de grote steden. Door de turfvaart vestigden zich in Capelle ook vele schippers. Ook de landbouw begon zich gaandeweg in Capelle te ontwikkelen.
Aan de turfhandel kwam in de 17e eeuw een einde door het uitgeput raken van de turfgronden. De landbouw begon belangrijker te worden. Door de vele overstromingen in de Langstraat was het buitendijkse gebied zeer vruchtbaar geworden door toedoen van de achtergebleven rivierklei. Het gras wat hierop groeide was zeer geschikt voor het maken van hooi. De hooihandel verdrong de turfhandel. De schippers konden overgaan op het transport van hooi.
In 1814 werd de Hollandse gemeente Capelle aan de provincie Noord-Brabant toegevoegd. Niet zo lang hierna werd het wapen van Capelle vastgesteld. Het wapen valt als volgt te omschrijven: "Van zilver, beladen met een berg (duin), waarop een kapelletje (een kapelsvlinder), alles in hunne natuurlijke kleur". Het is dus een dubbel sprekend wapen (duin wijst op 's-Grevelduin en kapelletje op Capelle). Op woensdag 13 januari 1819 werd het grondgebied van Capelle afgepaald. Capelle kende in die tijd negen buurgemeenten. Dit waren: Dussen, Meeuwen, Drongelen, Besoyen, Sprang, Vrijhoeve-Capelle, Loon op Zand, Dongen en Waspik.
In de tweede helft van de 19e eeuw geschiedde het personen- en goederenvervoer in de Langstraat hoofdzakelijk per diligence en met paard en wagen. Er waren ook enkele stoombootdiensten met het westen van Nederland vanuit de havens in de Langstraat, waaronder de Capelse haven. Deze waren vooral belangrijk voor de veehouders en veehandelaren, want zij moesten regelmatig met hun vee naar de veemarkt in Rotterdam. Vanuit de Capelse haven werd er ook veel hooi naar Rotterdam vervoerd. Jaarlijks gingen ongeveer 800 schepen de Capelse haven in en uit. Zij vervoerden in totaal 40000 ton. Ongeveer 10 schepen van meer dan 10 ton hadden hun thuishaven in Capelle.
De landbouw, handel en industrie in de Langstraat (vooral de schoenindustrie en lederindustrie) hadden problemen met het transport van hun goederen. Een spoorlijn zou de oplossing voor het vervoersprobleem zijn. Er werd flink gelobbyd bij de regering en in 1875 ging de Tweede Kamer akkoord met de aanleg van een spoorlijn. Deze zou lopen tussen Lage Zwaluwe en 's-Hertogenbosch. In de periode 1886-1890 werd de Langstraatspoorlijn aangelegd. Deze spoorlijn kreeg al gauw de bijnaam "halve zolenlijntje", omdat vooral de schoen- en lederindustrie er gebruik van maakte. Ook Capelle kreeg een station. Voor de Capellenaren was de ligging van het station echter zeer ongelukkig: het lag helemaal aan de oostzijde van het dorp. In 1893 werd dat probleem opgelost: op de hoek van de Heistraat en Nieuwevaart kwam een nieuw station. Capelle beschikte vanaf dat moment over twee stations.
Aan het einde van de 19e eeuw werd begonnen met het graven van de Bergse Maas. Deze werd gegraven om de rivieren Maas en Waal te scheiden, waardoor er minder kans was op overstromingen. De Bergse Maas kwam ten noorden te liggen van het Oude Maasje en werd in 1904 officieel in gebruik genomen.
Capelle ging de 20e eeuw binnen en bleef qua karakter een echt boerendorp. Verder was de middenstand goed vertegenwoordigd en waren er drie schoenfabrieken en een meelfabriek. Opvallend was dat Capelle vrij veel renteniers kende, die "teerden op de spaarzaamheid van hun voorouders". Begin 20e eeuw ontstond er glastuinbouw in Capelle. Deze sector kon zich vanwege de ideale waterbeheersing goed ontwikkelen.
De oorlog ging niet aan Capelle voorbij. In de oorlogsperiode was onder andere in Capelle, maar in feite in heel de Langstraat, de verzetsgroep André actief in het verzet tegen de Duitsers. Capelle werd eind oktober 1944 bevrijd, maar de oorlog was toen nog niet voorbij: tot eind januari 1945 lag de hele Langstraat midden in het frontgebied. De geallieerden hadden de Langstraat bevrijd, maar aan de overzijde van de Bergsche Maas, het Land van Heusden en Altena, waren de Duitsers nog heer en meester. Er volgden zware beschietingen. De trieste balans van de strijd rond het Capelse Veer: honderden doden en gewonden.
Na de oorlog moest er in Capelle veel herbouwd worden. In 1950 stopte op de Langstraatspoorlijn het personenvervoer. Niet veel later stopte ook het goederenvervoer. Capelle ontkwam niet aan de watersnood van 1953: er ontstond voor honderdduizenden guldens schade. Gelukkig waren er geen slachtoffers te betreuren, omdat de dijken grotendeels intact bleven.
Aan het eind van de jaren '60 kwam Capelle aan een snelweg de liggen: de Maasroute A59. In 1986 werd begonnen met het verwijderen van de rails en bielzen van de oude spoorlijn. Momenteel ligt er een fietspad: het Halve Zolenpad.
Ondanks twee gemeentelijke herindelingen blijft Capelle zijn eigen karakter behouden. Een stukje van het "oude" Capelle is zelfs teruggekomen: in 1998 werd de binnenhaven van Capelle weer gedeeltelijk open gelegd. 
35875 
5 's Herenloo, Ermelo, Gelderland  5.596949  52.314827  Enige gevonden vermelding
Harderwijk
Het Linnaeustorentje is een achtkantige laat-gotische traptoren (16de eeuw, gerestaureerd in 1907) van een verdwenen stadsgebouw van de Commanderij 's-Heerenloo
Verder is het een zorg instelling in Ermelo. 
35418 
6 's-Gravenpolder, Borsele, Zeeland  3.90333333333333  51.4597222222222  's-Gravenpolder is een dorp in de gemeente Borsele, in de Nederlandse provincie Zeeland. Het dorp heeft 4570 inwoners (2005) en is daarmee de tweede kern van de gemeente.
Het dorp is vrij explosief gegroeid, doordat het tot voor kort als groeikern voor de gemeente was aangewezen. Tijdens die periode werden er relatief veel woningen in de vrije sector gebouwd.
Midden in het dorp staat een gotische kerk uit de 14e eeuw. Aan de rand van het dorp staat molen "De Korenhalm" uit 1876, die nog steeds in gebruik is.
Een groot deel van de bevolking van 's-Gravenpolder is lid van de Gereformeerde Gemeente.
Tot de gemeente behoorde ook de in 1816 opgeheven gemeente Zwake. 
39953 
7 's-Gravensloot, Utrecht  4.8790669441223145  52.09381180738805  s-Gravensloot is een is een landweg aan de meest noordelijke rand van de stad Woerden waaraan voornamelijk vrijstaande huizen zijn gelegen. Op werkdagen tijdens de ochtend- en avondspits is de weg alleen geopend voor gemotoriseerd bestemmingsverkeer.
De gemeente Kamerik
De gemeente Kamerik ontstond in 1811 uit de heerlijkheid Kamerik en de Houtdijken. De gemeente is in 1817 gesplitst in Kamerik-Houtdijken, Kamerik-Mijzijde en 's-Gravensloot. Die splitsing heeft geduurd tot 1857. In de tijd van de splitsing werd wel het onderwijs door de gemeenten gezamenlijk verzorgd en betaalden de gemeenten ook gezamenlijk het salaris van de koster. In 1857 werden de vier voormalige gemeentes Kamerik-Houtdijken, Kamerik-Mijzijde, 's-Gravesloot en Teckop tot de nieuwe gemeente Kamerik samengevoegd.
Het wapen van de gemeente Kamerik was eerder het wapen van de heerlijkheid Kamerik en de Houtdijken.
De gemeente is in 1989 opgegaan in Woerden.
De smalle straat wordt veel gebruikt door recreanten om te fietsen en te wandelen. Er zijn drie gemeentelijke monumenten aan de straat gelegen: huisnummers 19-20, 38-39 en 101.
De in Nederland beschermde en zeldzame steenbreekvaren (Asplenium trichomanes) groeit hier.
Aan de oostzijde komt de 's-Gravensloot uit op de provinciale weg naar Kamerik. Aan de westelijke zijde loopt de weg dood bij de jachthaven van Woerden bij de Grecht. Hier is tegenwoordig een voetgangerspontje die de weg naar Zegveld ontsluit voor voetgangers en fietsers, maar het pontje is nogal eens defect door vandalisme.
De gemeente Woerden heeft rond 1995 plannen gehad om ten noorden van de 's-Gravensloot nieuwbouw te realiseren, er is echter besloten dit deel van het Groene Hart vooralsnog te ontzien, en het agrarische karakter van de omgeving te behouden. 
60945 
8 's-Heer Arendskerke, Zeeland  3.824793  51.491132  's-Heer Arendskerke is een dorp in de gemeente Goes, in de Nederlandse provincie Zeeland. Het dorp heeft 1320 inwoners (2004).
Geschiedenis
's-Heer Arendskerke werd ook wel; 's Heer-Arendskerke, Aernoutskerke, Ser Arnoudskerke of Sraskerke genoemd. Zoals vele dorpsnamen eindigen op kerke is waarschijnlijk ook hier het woord kerke verbonden met de persoonsnaam van de stichter, een voorname telg uit het geslacht Van Schenge.
De Heren Van Schenge bouwden op een plaats net ten zuiden van het dorp een kasteel dat later verviel en waarvan de stenen werden gebruikt als dijkversteviging. Deze Heren hadden het recht van aanwas van al het land tussen Beveland en Walcheren en speelden dus een belangrijke rol bij de westwaartse bedijkingen.
De eerste vermelding was in 1275 als dochterparochie van het nabijgelegen en oudere Wissekerke. Op haar beurt was 's Heer Arendskerke (kerk gewijd aan St. Pieter) weer de moederkerk van Baarsdorp.
Was het in de vorige eeuwen nog een belangrijk dorp. Anno 2005 is het dorp met ruim 1300 inwoners in vergelijking met vele andere nog maar bescheiden in omvang en voor een flink deel van haar voorzieningen (onder andere winkels, onderwijs en theater) afhankelijk van onder andere Goes en het nabijgelegen Heinkenszand.
Overheid
Voor 1970 was 's-Heer Arendskerke een zelfstandige gemeente, daarna is het noordelijk deel (inclusief dorp) gevoegd bij de gemeente Goes en de rest werd opgenomen in de nieuwe gemeente Borsele. 
37167 
9 's-Heer Hendrikskinderen, Goes, Zeeland  3.861915  51.502967  's-Heer Hendrikskinderen is een dorp in de gemeente Goes, in de Nederlandse provincie Zeeland. Het dorp heeft 1340 inwoners (2004).
Het dorpje ligt op een uitloper van een kreekrug, waarop ook Goes ontstaan is. De kerk waar het dorpje naar vernoemd is, werd in 1805 vervangen door een zaalkerkje. De laatste jaren wordt er rond dit dorpje volop gebouwd.
Bekende (ex-)inwoners
Marten Wiersma, politicus.
Geboren in 's-Heer Hendrikskinderen
Willem Lodewijk Harthoorn, verzetsman.
Anjolie Wisse, atlete. 
703 
10 's-Heer-Abtskerke, Borsele, Zeeland  3.880852  51.470627  's-Heer Abtskerke (Zeeuws: Sgrabbekerke) is een klein dorp in de gemeente Borsele, in de Nederlandse provincie Zeeland. Het dorp is gelegen op het zuidelijk deel van schiereiland Zuid-Beveland, de zogenaamde “Zak van Zuid-Beveland”, alwaar de omgeving voornamelijk bestaat uit kleine dorpjes, polders, dijken, welen en kreekresten. Het dorp heeft 520 inwoners (2005). Het deelt de brandweer met 's-Gravenpolder.
Het dorp ligt in het natuurgebied de Poel. Het is vernoemd naar de abten van de Middelburgse abdij, die in de 13e eeuw het gebied in bezit had gekregen van Dirk VII, graaf van Holland, en hier een kapel had gesticht, de voorloper van de huidige kerk. Zoals in veel dorpen staat de kerk in het centrum van het dorp. De kerk is gotisch en stamt uit de 15e eeuw.
Tot de gemeente behoorde ook de in 1816 opgeheven gemeenten Baarsdorp en Sinoutskerke. 
645 
11 's-Heerenberg, Gelderland  6.24583333333333  51.8763888888889  's-Heerenberg is een stad in de gemeente Montferland, provincie Gelderland en telt ongeveer 8000 inwoners (2003). 's-Heerenberg verkreeg op 8 september 1379 stadsrechten van Willem I van den Bergh.
Bezienswaardigheden
Het stadje is interessant voor toeristen en geïnteresseerden in geschiedenis om te bezoeken. In 's-Heerenberg bevindt zich het kasteel Huis Bergh, waar de heren van den Bergh zetelden. In het kasteel zijn tal van schilderijen van oude Italiaanse meesters te bezichtigen. Ook het oude stadscentrum met onder andere de stadsomwalling en De Plantage, een soort bostuin van Huis Bergh, trekken veel toeristen. In de directe omgeving ligt het natuurgebied Montferland, een heuvelachtig bosgebied dat door fietsers, wandelaars en paardrijders druk bezocht wordt.
's-Heerenberg staat bekend om carnaval, boven de rivieren is dit (samen met het Twentse Oldenzaal) 'het Mekka van de carnaval'. De diverse optochten zijn meer dan de moeite waard te bekijken. Tijdens carnaval is 's-Heerenberg bekend onder de naam Waskupenstad. Leuke details zijn dat zowel Burgers' Zoo als het Afrika museum (tegenwoordig in Berg en Dal) hun oorsprong in 's-Heerenberg hebben. Het Afrika museum is begonnen in het voormalig klooster Don Rua waar tot 1999 het bekende creativiteitscentrum Gouden Handen gevestigd was. De toenmalige paters, die naar Afrika reisden, besloten een museum op te richten.
Door het boek "Pim Pandoer en de Heks van 's-Heerenberg" genoot de stad in de vorige eeuw van enige bekendheid. Het verhaal is gebaseerd op een oude weduwe met de naam Mechteld ten Ham die van verschillende zaken door de toenmalige 's-Heerenbergse bevolking beschuldigd werd. Dit vrouwtje werd op 26 juli 1605 op de brandstapel gezet bij De Laak in Azewijn. Algemeen wordt aangenomen dat Mechteld ten Ham de laatste heks van Nederland is. In 's-Heerenberg wordt rond augustus elk jaar een feest gevierd ter ere van de oude weduwe (het Mechteld Ten Ham-feest).
Het Neije Raethuys werd in 1531 gebouwd ter vervanging van het Ailde Raethuys aan de Kellenstraat. Vanoudsher is het raadhuis het bestuurscentrum van zowel de stad als van het land van den Berge. Vergaderingen van de magistraat en van de geërfden van het graafschap Bergh hebben hier plaatsgevonden. Daarnaast werd er recht gesproken. In de kelder bevond zich een gevangenis en heden ten dage is voor het raadhuis een schandpaal opgesteld. De raadhuisklok uit 1526 werd in vroeger tijden gebruikt om de burgers bijeen te roepen voor vergaderingen en bij een uitbraak van een ramp, zoals een brand. Het raadhuis werd in de jaren 1914-1918 gerestaureerd.
Verder is er ook nog de Boetselaersborg, een klein kasteeltje aan het Kattenburg. Dit kasteeltje behoort tot de bezittingen van Huis Bergh, en is niet van binnen te bezichtigen. 
33360 
12 's-Heerenhoek, Borsele, Zeeland  3.824793  51.491132  s-Heerenhoek is een dorp in de gemeente Borsele, in de Nederlandse provincie Zeeland. Het dorp heeft 1970 inwoners (2005).
Het dorp is ontstaan na de inpoldering van de Borsselepolder in 1616; het heette toen Calishoek. Het dorp ontstond op een kruispunt van dijken van verschillende polders. In 1672 werd hier een protestantse kerk gebouwd; inmiddels staat midden in het dorp een rooms-Katholieke kerk uit 1870. 's-Heerenhoek is een bekend uitgaanscentrum op Zuid-Beveland. Het dorp trekt ieder jaar veel bezoekers tijdens carnaval, wanneer het wordt omgedoopt in "Paerehat". Een beroemde inwoner van 's-Heerenhoek is oud-wielrenner Jan Raas. 
39952 
13 's-Hertogenbosch, Noord-Brabant  5.304210  51.689222  's-Hertogenbosch of Den Bosch is een stad in de gemeente 's-Hertogenbosch, tevens de hoofdstad van de provincie Noord-Brabant, een van de drie zuidelijke provincies van Nederland. De Franse naam voor deze stad is Bois-le-Duc en de Duitse versie luidt Herzogenbusch. Haar Latijnse naam is Silva Ducis of Buscum Ducis. De stad maakt deel uit van het stedelijk netwerk BrabantStad.
's-Hertogenbosch is een van de oudste middeleeuwse steden van Nederland en is volgens de overlevering in 1185 gesticht door hertog Hendrik I van Brabant aan de samenloop van de Aa en de Dommel, die tegenwoordig samenkomen bij de Citadel in de stad. De zustersteden van 's-Hertogenbosch zijn Trier in Duitsland en Leuven in België. Daarnaast heeft de stad sinds 1997 een vriendschapsband met de Roemeense stad Focşani.
's-Hertogenbosch is lid van de Nederlandse Vereniging van Vestingsteden.
's-Hertogenbosch werd als stad officieel gesticht vanuit Orthen, een oud domein van de graven van Leuven. Op de locatie was vermoedelijk al eerder spontaan een handelsnederzetting ontstaan, hetgeen opmerkelijk is omdat de meeste plaatsen destijds bij een klooster of als agrarische nederzetting ontstonden. Al enkele decennia na de vorming van deze nederzetting, verleende hertog Hendrik I van Brabant stadsrechten, vermoedelijk tussen 1185 en 1196. De vroegste vermelding is in een document uit 1196. In die tijd was het niet zo gebruikelijk dergelijke rechten expliciet vast te leggen en veel andere (nieuwe) steden in de Nederlanden namen het Bossche geschreven stadsrecht als voorbeeld. 
32154 
14 't Goy, Houten, Utrecht  5.223097801208496  52.00208424729346  't Goy is een dorp in de gemeente Houten, in de Nederlandse provincie Utrecht; het is gelegen nabij Schalkwijk. Vanaf 1966 is het uitgegroeid van gehucht tot een klein dorp met nieuwbouw (vrijstaande bungalows). De aanvankelijk dichte beplanting met boomgaarden is voor een flink deel verdwenen. In 't Goy ligt landgoed Wickenburgh. Het landgoed heeft een wit landhuis met een duiventoren, oprijlaan en een groot bos achter het huis.
Het dorpje is in tweeën gedeeld, op enige afstand ligt het Nieuwe Goy waar een kerkje en oorspronkelijk twee cafés en een bakkerswinkel gevestigd waren, alsmede een R.K. school en een landbouwschool (thans dorpshuis). De bevolking was voorheen voornamelijk werkzaam in de landbouw/fruitteelt (appels, kersen enz.). Thans zijn het veel stedelingen die hier buiten zijn komen wonen. Het "Oude Goy" (plaatselijk ook wel "het Goyse Dorp" genoemd) had een openbare lagere school aan de Wickenburghseweg die een van de kleinste van het land was (tenslotte nog maar 8 leerlingen in 1969). Ook was in die jaren in het oude Goy een vakschool voor de fruitteelt gevestigd.
Aan de Tuurdijk zijn restanten van een Romeinse Villa ontdekt. Het is een van de drie Romeinse bouwwerken waarvan in de gemeente Houten sporen zijn gevonden. 
72118 
15 't Haantje, Sleen, Drenthe  6.82305555555556  52.8147222222222  't Haantje is een dorp in de gemeente Coevorden in de provincie Drenthe, met ongeveer 230 inwoners.
Het dorp is na de aanleg van het Oranjekanaal ontstaan. De herkomst van de naam is onzeker. Men vermoedt dat het de naam van een café is geweest, maar het waarom van de naam is onduidelijk. Het verhaal gaan dat de herbergier een struik bij huis had staan die in de vorm van een haan was geknipt.
Het bezit een zwembad dat de gemeente heeft willen sluiten, maar door protest van de bewoners werd besloten dat het zwembad toch kan blijven. Ook is er een voetbalclub, VV Theo genaamd (theo = 't Haantje en omstreken). 
34458 
16 't Harde, Elburg, Gelderland  5.879831314086914  52.41608959892025  't Harde is een dorp op de Veluwe in de gemeente Elburg in de Nederlandse provincie Gelderland. Het is een bosrijke plaats gelegen aan de A28, bekend van de militaire kazerne op de Woldberg.
Geschiedenis
't Harde is vernoemd naar de hardere ondergrond die hier was in vergelijking met omliggende gebieden. Als in 1875 wordt besloten een militair complex op de Woldberg aan te leggen, spreekt men nog van de legerplaats Oldebroek. In 1930 bestond 't Harde uit 39 huizen waarin 175 mensen woonden. In 1935 verrezen de eerste villa's waaronder Mariposa en de Vale Ouwe. Pas in 1953 zette de stormachtige ontwikkeling in die van 't Harde de grootste kern van de voormalige gemeente Doornspijk maakte. Eind 1963 stonden er al 670 woningen en er werden plannen ontwikkeld voor de bouw van minstens nog zo'n 600 in de wijken Strijbis en het bungalowpark.
Als symbool van een nieuw tijdperk mogen we wijzen op de bouw van het zwembad "De Hokseberg". Het ontwerp was van de Heidemij en gold als het mooiste van Nederland. Zo'n zwembad is tegenwoordig onmisbaar, al was het alleen maar om water bij de hand te hebben bij bosbranden. Zoiets gebeurde werkelijk op 18 juni 1970. Een hevige brand op het Artillerie Schietkamp bedreigde 't Harde, slechts op het nippertje werd het dorp gered. Drie villa's en drie huizen brandden af. Op het afgebrande stuk grond werden later woningen gebouwd.
Twee gemeentes
't Harde lag van oudsher in twee gemeentes; de gemeente Oldebroek en gemeente Elburg. Het deel ten noord-oosten van de Eperweg hoorde bij Oldebroek en de rest hoorde bij de gemeente Doornspijk. Op 26 maart 1974 werd door een gemeentelijke herindeling het Oldebroeker deel van 't Harde bij de nieuwe gemeente Elburg gevoegd. De tweedeling kun je nog zien in bijvoorbeeld de twee vestigingen van de Rabobank, één vallend onder Oldebroek en een onder Elburg. Ook wordt de wijk ten Noord-oosten van de Eperweg in volksmond nog steeds de Oldebroeker nieuwbouw genoemd.
't Harde heeft op 1 januari 2006 ongeveer 6000 inwoners en is daarmee na Elburg de grootste plaats in de gemeente. Het dorp ligt bij de A28 (Amersfoort-Zwolle) en heeft een station aan de spoorlijn tussen deze steden. De stoptrein stopt er 2 keer in het uur per richting.
De hoofdweg binnen het dorp van 't Harde is de Eperweg. De Eperweg is de doorgaande weg door 't Harde en verbindt Epe met de Zuiderzeestraatweg nabij Oostendorp. Deze 'weg naar Epe' oftewel Eperweg werd in 1853 verhard aangelegd en daardoor geschikt gemaakt voor het toenemende verkeer. In 1855 werd de weg voorzien van een grindlaag en kreeg het de naam Epergrintweg mee. Jaren later werd de weg voorzien van asfalt en sindsdien wordt de weg Eperweg genoemd. De Eperweg is onderdeel van de N309.
Bedrijventerreinen
't Harde heeft twee bedrijventerreinen. De eerste is de Koekoek, gelegen aan de noordzijde van het dorp. Tussen de spoorlijn Zwolle-Amersfoort en de A28, in het oosten van 't Harde ligt verder nog bedrijventerrein 't Spoor. Deze is te herkennen aan de hoge kranen die langs de A28 staan. 
74710 
17 't Heem, Vlagtwedde, Groningen  7.049016952514648  52.88612158186294  't Heem is tegenwoordig een wijk van Ter Apel in het Groningse Westerwolde (Nederland). Oorspronkelijk was het een gehucht even ten noorden van het kloosterdorp.
De huidige wijk wordt begrensd door de voormalige spoorlijn in het zuiden en de Nulweg in het noorden. De naam 't Heem betekent hoge boerenplaats. 
75828 
18 't Klooster, Aalten, Gelderland  6.539520621299744  51.89694709420044  't Klooster is een buurtschap in de gemeente Aalten, twee kilometer noordelijk gelegen van Bredevoort in de Gelderse Achterhoek. In de vijftiende eeuw heeft in deze buurtschap daadwerkelijk een klooster gestaan, te weten het klooster Nazareth, ook wel het klooster Schaer genaamd. Dit verdwenen klooster hoorde bij de beweging van de Moderne Devotie. In de nabije omgeving van dit klooster ligt de Kloosterschans een deel van een omvangrijk stelsel landweren. Daarnaast is er op 5 november 2005 een beeld onthuld. Het bronzen beeld, van de hand van de Eibergse kunstenaar Jan te Kulve, toont een bewoner van klooster Schaer in de kleding van zijn Orde (reguliere kanunniken van Sint-Augustinus). Sinds 1980 is het een zelfstandige buurtschap in de gemeente Aalten.  146950 
19 't Klooster, Usquert, Groningen  6.619480  53.429688  Zie ook de kaart. Een gehucht met twee huizen.  34262 
20 't Laar, Vaassen, Epe, Gelderland  5.950126647949219  52.30196040910632  't Laar (Nedersaksisch: ′t Laor) is een Nederlands buurtschap die enkele kilometers ten noordwesten van het Veluwse dorp Vaassen ligt, in de provincie Gelderland. Het gebied kenmerkt zich door een uitgestrekt weidegebied en wat akkers aan de rand van een bosrijke omgeving.
Evenementen en activiteiten
De buurtschap heeft een actieve buurtvereniging die een eigen blad uitgeeft en een eigen buurtgebouw (de Loarkit) exploiteert. 
66717 
21 't Lage van de weg, Uithuizen, Groningen  6.655098  53.411839  't Lage van de weg is een dorpje in de gemeente Eemsmond in de provincie Groningen. Het ligt direct ten westen van Uithuizen.
Het dorp ontstond in het midden van de negentiende eeuw. De naam verwijst naar de verhoging die naast de weg is ontstaan na een dijkdoorbraak in de veertiende eeuw. Op die verhoging staan een aantal boerderijen, die als buurt ook bekend zijn als Bovenhuizen. De huizen langs de weg liggen een stuk lager en heten daarom het Lage van de weg. 
170 
22 't Schot, Vlagtwedde, Groningen  7.083499431610107  52.863365411807095  't Schot is een gehucht vlak bij Ter Apel in de gemeente Vlagtwedde. Het ligt ten zuiden van Ter Apel, ten noorden en zuiden van het Ruiten-Aa-kanaal, waar dit samenkomt met het Ter-Apelkanaal.
Anders dan de aanpalende dorpen Burgemeester Beinsdorp en Agodorp, die beiden uit de twintigste eeuw stammen, wordt 't Schot, net als 't Heem aan de noordzijde van Ter Apel, al op oude kaarten vermeld. De oorsprong van het gehucht hangt samen met de stichting van het Klooster Ter Apel in de vijftiende eeuw. De naam verwijst naar een schot, dat is een stal of schuur. De monniken van het klooster lieten hier hun vee grazen.
Het oorspronkelijke gehucht wordt omgeven door een bos met dezelfde naam. 
132335 
23 't Veen, Muntendam, Groningen  6.861777305603027  53.123289748203966  Het Veen, ook wel geschreven als 't Veen, is een streeknaam in de gemeente Menterwolde. De streek ligt ten zuiden van Muntendam, tegen de gemeentegrens met Veendam. Aan de noordzijde ligt het Eerste Veen, aan de zuidzijde het Tweede Veen.  32735 
24 't Veen, Zuidbroek, Groningen  6.856389  53.178889  't Veen of Het Veen, vroeger Uiterbuursterveen genoemd, is een gehucht in de gemeente Menterwolde in de Nederlandse provincie Groningen. Het dient niet te worden verward met het gehucht Het Veen ten zuiden van Muntendam.

Het gehucht ligt aan het gelijknamige niet voor doorgaand verkeer toegankelijke pad 't Veen ten westen van Uiterburen en ten zuiden van Botjes Zandgat. Er staan een zestal huizen.

In 1866 werd hier een joodse begraafplaats in gebruik genomen, waaromheen rond de eeuwwisseling vervolgens het gehucht ontstond. In de jaren 1960 werd een grootscheepse ruilverkaveling doorgevoerd, waardoor het landschap rond het gehucht ingrijpend veranderde. Dwars door het gehucht werd de Botjesweg aangelegd, waarna ten noorden van het gehucht de zandafgraving Botjes Zandgat ontstond en het deel van het gehucht ten westen van de Botjesweg werd afgebroken, waarna ook de weg aldaar verdween. Het huidige gehucht is dus het oostelijke restant van het oorspronkelijke gehucht. 
36335 
25 't Waar, Scheemda, Groningen  6.95194444444444  53.2252777777778  't Waar is een streekdorp in de gemeente Scheemda in de provincie Groningen (Nederland), gelegen in het kleigedeelte van het Oldambt. Het dorp ligt aan een oude oeverwal in de ingepolderde Dollard.
De naam van het dorp verwijst naar een sluis in het Ol Daipke. Woar of waar is een oud synoniem voor zijl het Groningse woord voor sluis. De Dollard werd in deze streek vanaf het einde van de zestiende eeuw op de zee teruggewonnen.
Voor de inpoldering liep hier de Menter A, het Oude Diepje zal daar en restant van zijn geweest. Tegenwoordig ligt het dorp tussen het Buiten Nieuwediep en het Termunterzijldiep. 't Waar vormt samen met Nieuw-Scheemda een dubbeldorp. 
32672 
26 't Zandt, Groningen  6.774918211969407  53.36637515514179  't Zandt is een dorp en voormalige gemeente provincie Groningen, Nederland. Het dorp heeft bijna 900 inwoners. In 1990 is 't Zandt bij de gemeente Loppersum gevoegd.

Het dorp is ontstaan als dijkdorp na de inpoldering van de voormalige Fivelboezem in de veertiende eeuw door monniken van het klooster Bloemhof. De naam verwijst naar een zandrug in de oude boezem. Dorpsbewoners wonen niet ín 't Zandt, maar óp 't Zandt.
Een opmerkelijk pand in het dorp (op het voormalige grondgebied van het dorp Leermens), is de zogenaamde sarrieshut. Deze hoorde bij de voormalige molen, de Leermenstermolen. Deze molen is in 1957 afgebroken, één roede ging naar een molen te Warffum. Bij iedere korenmolen in de provincie Groningen stond vroeger een sarrieshut. Dat was de woning van de chercher, de ambtenaar die belast was met de controle op de belasting op het gemaal. Het woord Chercher werd verbasterd tot sarries.
Even buiten het dorp ligt de boerderij Alberdaheerd. Hier stond vroeger een borg die bewoond werd door het geslacht Alberda. De borg is verdwenen, maar het borgterrein, met gracht, oprijlaan en bomen, is nog aanwezig. Tegenwoordig bevindt zich hier een sierviskwekerij.
't Zandt is gebouwd op een zandplaat die al bestond in de tijd dat de dijk op de lijn Godlinze, Schatsborg, Zeerijp als zeewering het achterland tegen het water beschermde. in die tijd liepen wadlopers al van de dijk naar de zandplaat en terug. Ze droegen stokken om de prielen makkelijker over te steken. Later hadden de wadloppers mooie wandelstokken. Vandaar de naam van de inwoners van 't Zandt " 't Zandster Handstokken".
Voormalige gemeente
De gemeente 't Zandt bestond tot 1990 naast het hoofddorp uit de dorpen, gehuchten en buurtschappen: Eenum, De Groeve, Kolhol, Leermens, Lutjerijp, Oosterwijtwerd, 't Zandstervoorwerk, Zeerijp en Zijldijk. 
32123 
27 1e Exloërmond, Odoorn, Drenthe  6.93388888888889  52.9280555555556  Eerste Exloërmond (of: 1e Exloërmond) is een klein dorp in de gemeente Borger-Odoorn, provincie Drenthe.
Het ligt vlakbij Nieuw-Buinen en Tweede Exloërmond. Eerste Exloërmond telde (volgens informatie van de gemeente Borger-Odoorn) op 1 januari 2006 390 inwoners (201 mannen en 189 vrouwen).
Het dorp, dat vlakbij de provinciegrens met
Groningen ligt, heeft een korte geschiedenis. Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd
genoemd. De 'mond' werd gegraven ten behoeve van het vervoeren van onder andere turf naar de stad Groningen.
Door de vervening die daardoor ontstond, werd het gebied bewoonbaar en groeide de bevolking zeer snel. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
Als alternatief voor vervoer per schip en personenvervoer werd er een spoorlijn aangelegd in het gebied, die vanaf 2 mei 1924 ook een halte in Eerste Exloërmond kende. Al op 15 mei 1935 werd de halte gesloten. Het enorme, statige stationsgebouw bleef tot in de jaren '70 staan.
In 2003 is er een kunstwerk geplaatst die herinnert aan de plek. De spoorrails liggen er nog wel.
Eerste Exloërmond kent, net als vele andere kleine nederzettingen in de regio, een continue bevolkingsafname. Dit terwijl de grotere plaatsen alleen maar groeien. 
66709 
28 2e Exloërmond, Odoorn, Drenthe  6.92833333333333  52.9063888888889  Tweede Exloërmond of 2e Exloërmond (Drents: Tweide Ekselermond) is een dorp in de Nederlandse provincie Drenthe, gemeente Borger-Odoorn. Tweede Exloërmond telde (volgens informatie van de gemeente Borger-Odoorn) op 1 januari 2006 2427 inwoners (1234 mannen en 1193 vrouwen). De officiële naam van het dorp is 2e Exloërmond, maar het is gebruikelijker de naam te spellen als Tweede Exloërmond.
Tweede Exloërmond is een veenkolonie, hoofdzakelijk bestaande uit lintbebouwing, die zich uitstrekt over een lengte van meer dan zes kilometer tot aan de provinciegrens met Groningen. Aan het zuideinde van het dorp bevindt zich naast het lint een nieuwbouwwijk.
In het dorp bevinden zich drie kerken: de Nederlands Hervormde kerk van de Protestantse Gemeente, een fraaie Baptistenkerk uit 1922 en een modern kerkgebouw van de Nieuw-Apostolische gemeente.
Tweede Exloërmond heeft de volgende voorzieningen: een bibliotheek, een openbare en protestants-christelijke basisschool, sportvelden, een supermarkt, een postagentschap en enkele horecagelegenheden.
In 2003 vierde het dorp zijn 150-jarig bestaan. In de ontginningstijd, midden negentiende eeuw, was het leven zwaar. Zowel het graven van kanalen en wijken als het steken van de turf werd met de hand gedaan. Voor de boeren die zich na de ontginning vestigden, was het moeilijk het land vruchtbaar te krijgen. Het had veel mest nodig, maar die was destijds schaars: kunstmest bestond nog niet. Daarnaast was de bereikbaarheid een probleem: pas in 1907 werd een verharde weg aangelegd naar Exloo.
Na de Tweede Wereldoorlog werd het afgraven van turf gestaakt. Enerzijds was de meeste turf toen wel afgegraven, anderzijds was turf als brandstof overbodig geworden door de komst van andere brandstoffen. Het werd toen een probleem de vele veenarbeiders nieuw werk te verschaffen. Daar ook de werkgelegenheid in de landbouw langzaam terugliep, was dat geen gemakkelijke opgave. Gebrek aan werkgelegenheid is ook vandaag nog een probleem in de Veenkoloniën.
Eind 2006 kreeg het dorp nationale bekendheid door de verkrachting en moord op de 12-jarige inwoonster van dit dorp Suzanne Wisman.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd.
Tweede Exloërmond of 2e Exloërmond (Drents: Tweide Ekselermond) is een dorp in de Nederlandse provincie Drenthe, gemeente Borger-Odoorn. Tweede Exloërmond telde (volgens informatie van de gemeente Borger-Odoorn) op 1 januari 2006 2427 inwoners (1234 mannen en 1193 vrouwen). De officiële naam van het dorp is 2e Exloërmond, maar het is gebruikelijker de naam te spellen als Tweede Exloërmond.
Tweede Exloërmond is een veenkolonie, hoofdzakelijk bestaande uit lintbebouwing, die zich uitstrekt over een lengte van meer dan zes kilometer tot aan de provinciegrens met Groningen. Aan het zuideinde van het dorp bevindt zich naast het lint een nieuwbouwwijk.
In het dorp bevinden zich drie kerken: de Nederlands Hervormde kerk van de Protestantse Gemeente, een fraaie Baptistenkerk uit 1922 en een modern kerkgebouw van de Nieuw-Apostolische gemeente.
Tweede Exloërmond heeft de volgende voorzieningen: een bibliotheek, een openbare en protestants-christelijke basisschool, sportvelden, een supermarkt, een postagentschap en enkele horecagelegenheden.
In 2003 vierde het dorp zijn 150-jarig bestaan. In de ontginningstijd, midden negentiende eeuw, was het leven zwaar. Zowel het graven van kanalen en wijken als het steken van de turf werd met de hand gedaan. Voor de boeren die zich na de ontginning vestigden, was het moeilijk het land vruchtbaar te krijgen. Het had veel mest nodig, maar die was destijds schaars: kunstmest bestond nog niet. Daarnaast was de bereikbaarheid een probleem: pas in 1907 werd een verharde weg aangelegd naar Exloo.
Na de Tweede Wereldoorlog werd het afgraven van turf gestaakt. Enerzijds was de meeste turf toen wel afgegraven, anderzijds was turf als brandstof overbodig geworden door de komst van andere brandstoffen. Het werd toen een probleem de vele veenarbeiders nieuw werk te verschaffen. Daar ook de werkgelegenheid in de landbouw langzaam terugliep, was dat geen gemakkelijke opgave. Gebrek aan werkgelegenheid is ook vandaag nog een probleem in de Veenkoloniën.
Eind 2006 kreeg het dorp nationale bekendheid door de verkrachting en moord op de 12-jarige inwoonster van dit dorp Suzanne Wisman.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd.
Tweede Exloërmond of 2e Exloërmond (Drents: Tweide Ekselermond) is een dorp in de Nederlandse provincie Drenthe, gemeente Borger-Odoorn. Tweede Exloërmond telde (volgens informatie van de gemeente Borger-Odoorn) op 1 januari 2006 2427 inwoners (1234 mannen en 1193 vrouwen). De officiële naam van het dorp is 2e Exloërmond, maar het is gebruikelijker de naam te spellen als Tweede Exloërmond.
Tweede Exloërmond is een veenkolonie, hoofdzakelijk bestaande uit lintbebouwing, die zich uitstrekt over een lengte van meer dan zes kilometer tot aan de provinciegrens met Groningen. Aan het zuideinde van het dorp bevindt zich naast het lint een nieuwbouwwijk.
In het dorp bevinden zich drie kerken: de Nederlands Hervormde kerk van de Protestantse Gemeente, een fraaie Baptistenkerk uit 1922 en een modern kerkgebouw van de Nieuw-Apostolische gemeente.
Tweede Exloërmond heeft de volgende voorzieningen: een bibliotheek, een openbare en protestants-christelijke basisschool, sportvelden, een supermarkt, een postagentschap en enkele horecagelegenheden.
In 2003 vierde het dorp zijn 150-jarig bestaan. In de ontginningstijd, midden negentiende eeuw, was het leven zwaar. Zowel het graven van kanalen en wijken als het steken van de turf werd met de hand gedaan. Voor de boeren die zich na de ontginning vestigden, was het moeilijk het land vruchtbaar te krijgen. Het had veel mest nodig, maar die was destijds schaars: kunstmest bestond nog niet. Daarnaast was de bereikbaarheid een probleem: pas in 1907 werd een verharde weg aangelegd naar Exloo.
Na de Tweede Wereldoorlog werd het afgraven van turf gestaakt. Enerzijds was de meeste turf toen wel afgegraven, anderzijds was turf als brandstof overbodig geworden door de komst van andere brandstoffen. Het werd toen een probleem de vele veenarbeiders nieuw werk te verschaffen. Daar ook de werkgelegenheid in de landbouw langzaam terugliep, was dat geen gemakkelijke opgave. Gebrek aan werkgelegenheid is ook vandaag nog een probleem in de Veenkoloniën.
Eind 2006 kreeg het dorp nationale bekendheid door de verkrachting en moord op de 12-jarige inwoonster van dit dorp Suzanne Wisman.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd.
Exloërmond wordt wel gedeeld in 1e Exloërmond en 2e Exloërmond. Mede door de nieuwbouwwijk wonen er anno 2012 in de Tweede Exloërmond meer personen dan in de eerste Exloërmond.
Rond het jaar 1840 werd de 1e Exloërmond gegraven, die ook wel het Noorderhoofddiep werd genoemd. Het hoogste aantal inwoners telde Eerste Exloërmond in het jaar 1919, toen er 636 inwoners waren.
De tweede Exloërmond is van rond 1853. Het dorp was lang alleen over water goed bereikbaar: pas in 1907 werd een verharde weg naar Exloo aangelegd. 
32722 
29 2e Valthermond, Odoorn, Drenthe  7.03125  52.887  Tweede Valthermond is een buurtschap behorend tot de voormalige gemeente Odoorn in de provincie Drenthe, (Nederland). De buurtschap is gelegen ten noordwesten van Ter Apel, pal aan de grens met de provincie Groningen.
Tot 2009 heette deze plaats Tweede Valthermond. In het kader van de in 2009 in werking getreden Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) is de naam door de gemeente opnieuw formeel vastgesteld en nu als 2e Valthermond. 
153043 
30 Aadorp, Almelo, Overijssel  6.628064632677706  52.37956422770408  Aadorp is een dorp in de Twentse gemeente Almelo in de Nederlandse provincie Overijssel. Aadorp ligt in het voormalige veengebied ten noorden van de lijn Almelo-Wierden aan weerszijden van het Overijssels Kanaal. Dit veengebied werd na 1900 geleidelijk ontgonnen. In de periode tussen 1900 – 1920 wordt het gebied ten westen van het kanaal, genaamd de Binnen Woesten en Buiten Woesten ontgonnen in het kader van de werkverschaffing ter bestrijding van de werkloosheid. Het ontstaan van de buurtschap Aadorp, met bebouwing op het kruispunt van en langs de verbindingsroutes naar Almelo (Gravenweg), Wierden (Bruglaan) en Vriezenveen (Parallelweg), is een feit.
Als in 1930 een brug over het kanaal wordt aangelegd is de weg vrijgemaakt voor een meer planmatige ontwikkeling voor het gebied ten zuiden van de Bruglaan. Rond 1950 werd met het graven van de noordelijke zijtak van het Twentekanaal het industrieterrein Almelo-Noord in ontwikkeling gebracht. Dit industrieterrein ligt op korte afstand van Aadorp.
In 1984 komt er een sterke verandering. De Bruglaan wordt afgesloten als gevolg van de ontwikkeling van het Bedrijvenpark Noord-West Twente. De openheid van het buitengebied in noordwestelijke richting maakt plaats voor omringende bedrijfsterreinen. Als gevolg van de omsluiting en de gebrekkige relatie met Aadorp-Oost wordt opgemerkt dat Aadorp – De Woesten als het ware op een eiland komt te liggen.
Aadorp maakt sinds de gemeentelijke herindeling in 2001 deel uit van de gemeente Almelo. 
68701 
31 Aagtekerke, Veere, Zeeland  3.510912  51.546634  Aagtekerke (Zeeuws: Aegte/'t Aflat) is een dorp in de Zeeuwse gemeente Veere. Het aantal inwoners bedroeg op 1 januari 2007 1.476. Het dorp ligt nabij Domburg en Oostkapelle maar ligt zelf niet aan de zee.
Vroeger werden veel toeristen, die overdag hun dag doorbrachten bij het strand van Domburg, bij de Aagtekerkenaren thuis opgevangen als logies. Door de achteruitgang van het toerisme in het geheel en ook door de bouw van een groot vakantiehuizenterrein nabij Domburg (gebouwd door de Roompot) is dit teruggedrongen. Er zijn wel veel (mini)campings.
Aagtekerke is genoemd naar de heilige Agatha (patrones van het dorp). Tegenwoordig is het dorp niet rooms meer. De protestante kerk speelt nog wel een rol van betekenis, bij de gemeenteraadsverkiezingen van 7 maart 2006 kreeg de SGP in dit dorp 61,8% van de stemmen. De bijnaam in omringende dorpen luidt 't heitedurp; vroeger had de geitenfokkerij hier enige betekenis. 
721 
32 Aalbeek, Nuth, Limburg  5.851368  50.900476  Aalbeek (Limburgs: Aolbaek) is een gehucht dat deel uitmaakt van de gemeente Nuth, in de Nederlandse provincie Limburg.
Aalbeek is altijd klein gebleven, zo tussen de 45 en de 115 huizen of boerderijen met als voornaam karakteristiek heel veel poorten. Aalbeek is omringd door de natuur.
Geschiedenis en naam
Aalbeek is een van de oude nederzettingen in centraal Zuid-Limburg. Eerste naamsvermelding als Oelbeek in 1324. Deze benaming duidt op een moerassige (oel, ool) beek en inderdaad lag Aalbeek ooit langs een beek. Zwaar vervuild door afvallozing is ze overkluisd en als riolering gaan dienen. Aalbeek heeft er zijn slingerende hoofdweg (Aalbekerweg-Nieuwenhuysstraat) aan te danken.
Belangrijkste gebouw was 250 jaar lang de centraal gelegen villa Aalbeek met het erbij behorende landgoed. Vanaf 1879 tot 1970 werden de oude gebouwen en na hun sloop het nieuwe klooster gebruikt door Duitse Jezuïeten en door de Afrikaanse Missiën (SMA). Na veertien jaar leegstand volgde sloop in 1992. Het voormalige koetshuis van de villa is geheel nieuw, maar in oude stijl opgetrokken. Op het voormalige landgoed zijn een negental landhuizen gebouwd. Dat deel van Aalbeek, de Membredehof, is vernoemd naar de belangrijkste bewoner, jhr. mr. A.C. Membrede (1758-1831), ooit kamervoorzitter van de Verenigde Staten-Generaal onder koning Willem I der Nederlanden.
Aalbeek, hoe klein ook, behoorde tot aan de herindeling in 1982 tot twee gemeentes. Het grootste gedeelte hoorde bij Hulsberg, enkele boerderijen hoorden bij Wijnandsrade. Aan deze bijzondere situatie kwam een eind door indeling van heel Hulsberg en Wijnandsrade bij de gemeente Nuth. 
39909 
33 Aalden, Zweeloo, Drenthe  6.719512939453125  52.789267958041876  Aalden is een dorp in de provincie Drenthe (Nederland), gemeente Coevorden.
Aalden vormt samen met buurdorp Zweeloo haast een geheel, enkel gescheiden door de Aelderstroom of Westerstroom. Het dorp bestaat zelf ook uit twee delen, gescheiden door de Aelderstraat, de doorgaande weg. Aan de ene kant van de weg ligt Oud-Aalden (Drents: Aold-Aalden), het oude esdorp dat volledig bestaat uit Saksische boerderijen en is aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Aan de andere kant van de weg liggen de nieuwbouwwijken van het dorp.
Aalden is sterk op toeristen gericht. Dit heeft vooral te maken met de aanwezigheid van bungalowpark Aelderholt en golfterrein De Gelpenberg. Ook is er een asielzoekerscentrum bij het dorp gevestigd. Bezienswaardig is, naast Oud-Aalden, onder meer korenmolen Jantina Helling (ook wel Aeldermeul genoemd) uit 1891.
Het dorp is het voorzieningencentrum van de voormalige gemeente Zweeloo. Het heeft onder meer een bibliotheek, een openbare en een protestants-christelijke basisschool, een supermarkt met postagentschap, een bakker en diverse horecagelegenheden.
De marke van Aalden wordt gekarakteriseerd door essen, kleine bospercelen en groenlanden langs de Aelder- of Westerstroom. 
978 
34 Aalst, Gelderland  5.127010345458984  51.785471044482414  Aalst (Oalst in plaatselijk dialect) is een dorp in de gemeente Zaltbommel, in de Nederlandse provincie Gelderland. Het is gelegen aan de afgedamde Maas tegenover Veen, ten zuidwesten van de stad Zaltbommel. Het kende in 2005 zo'n 1911 inwoners.
Aalst is in de regio bekend om de Steenfabriek en om het gemaal. Bij één van die steenfabieken, De Rietschoof, is een buurtschap ontstaan, dat dezelfde naam draagt als de steenfabriek.
Aalst zelf wordt voor het eerst gemeld rond 850 als Halosta. Aan het eind van de tiende eeuw wordt als Altisti en Aloste aangeduid en in de 11e eeuw al als Alaste en weer een eeuw later Aelst. Aalst was van 1812 tot 1817 een zelfstandige gemeente, daarna ging het op in de gemeente Brakel. Deze gemeente ging in 1999 op in de gemeente Zaltbommel. 
1021 
35 Aalst, Waalre, Noord-Brabant  5.47666666666667  51.3963888888889  Aalst (Brabants:Aolst) is een kerkdorp in de gemeente Waalre, in de Nederlandse provincie Noord-Brabant en is gelegen aan de Tongelreep. Tot de samenvoeging met Waalre 1923 was Aalst een zelfstandige gemeente. Tot het kerkdorp Aalst behoren de wijken De Voldijn, Ekenrooi, en de buurtschap Achtereind.
Op 1 januari 2006 had Aalst 10.420 inwoners (63% van het inwoneraantal van de hele gemeente Waalre). Het kerkdorp wordt gescheiden door de drukke verkeersader N69, de directe verbinding Eindhoven-België via Waalre en Valkenswaard. De grote aantallen vrachtwagens, bussen en personenauto's zorgen met name tijdens de spits voor lange files. Naar een oplossing wordt nog gezocht. 
38299 
36 Aalsum, Oostdongeradeel, Friesland  6.003363132476807  53.33961405208608  Aalsum (Fries: Ealsum) is een dorp, ten noorden van Dokkum in de Nederlandse provincie Friesland.

Tot de gemeentelijke herindeling van 1984 maakte Aalsum deel uit van de voormalige gemeente Oostdongeradeel, daarna in de gemeente Dongeradeel.

Het westelijk deel van de buurtschap Sibrandahuis en het buurtje Swarte Mosk worden tot het dorpsgebied van Aalsum gerekend. Vroeger lag er ten noorden van het dorp aan de rivier de Paesens nog de buurtschap De Marren onder Aalsum. Ook de voorstad De Streek van Dokkum behoorde lange tijd onder Aalsum.


Vroeger lag er ten noorden van het dorp aan de rivier de Paesens nog de buurtschap De Marren onder Aalsum. Ook de voorstad De Streek van Dokkum behoorde lange tijd onder Aalsum.
Aalsum ligt op een terp van 5,3 meter boven NAP. De terp had oorspronkelijk een omvang van ongeveer 4 hectare, maar werd begin jaren 1880 voor het grootste deel afgegraven. Alleen het deel waar de kerk en het laatst resterende kerkpad (de oude doodweg) op staan cq. liggen resteren en geven nu duidelijk de contouren van de relatief hoge wierde aan. Het oostelijke, noordelijke en westelijke kerkpad zijn verdwenen bij de afgraving van de wierde. Wel vormt het noordelijk kerkpad over de 'bodem' van het noordelijk deel van de afgegraven wierde onderdeel van een historisch wandelpad. Een deel van de omtrek van de terp wordt gemarkeerd door de oude ossengang. Rondom het resterende deel stroomt de Aalsumervaart, een gegraven kanaal tussen Dokkum en de rivier de Paesens. De terp had vroeger een radiale verkaveling, waarbij de kerk precies in het midden stond. Aan de buitenzijde van de ringweg staat de enige nog resterende bebouwing. Buiten de ringweg en vaart loopt de radiale verkaveling verder door het landschap in. De spaarzame bebouwing van het dorp wordt gevormd door enkele huizen en boerderijen aan de oostzijde van de ossengang, langs de vaart naar het zuiden toe en verspreid door het landschap.
Het dorp heeft een behoorlijke himrik, die in het verleden nog groter is geweest. Dit kwam doordat Dokkum geen klokslag (rechtsgebied buiten de stad) heeft gekend, zodat de gracht rond de stad vroeger ook de grens met Aalsum vormde. Met de groei van Dokkum naar het noorden kwam het regelmatig tot grenscorrecties met Oostdongeradeel, wat de gemoederen tussen beide gemeenten soms hoog deed oplaaien. Een geplande grenscorrectie ging zelfs niet door omdat hierdoor de burgemeester van Oostdongeradeel in Dokkum zou komen te wonen. Kerkelijk werden de oude himrikgrenzen nog tot 2005 gehanteerd; veel Dokkumers vielen vroeger kerkelijk dan ook onder Aalsum. In 2005 fuseerden de hervormde gemeenten van Dokkum en Aalsum-Wetsens na veel overleg; de Aalsumers wensten niet om 'via de achterdeur' alsnog 'Dokkumers' te worden.
Geschiedenis
De terp dateert waarschijnlijk uit de vroege middeleeuwen; bij de opgravingen werden onder andere een 7e-eeuwse spang, een eikenhouten weefzwaard en hoofdkappen uit de laat-Merovingische of Karolingische periode gevonden. Andere voorwerpen die werden gevonden waren een bronzen mantelspeld met een versiering van gecloisonneerde steentjes, een bronsblikken gordelversiering en gouden ring met een rode steen. De eerste vermelding van het dorp is in een lijst van bezittingen van de abdij van Fulda uit 945, toen het Atlesheim werd genoemd. In de 14e tot 16e eeuw wordt het gespeld als Aelsom, Aelsum, Ailsum of Aelsen (vanaf 16e eeuw). Vanaf ongeveer 1700 wordt het Aalsum, al komt ook Aalzum voor. De naam komt waarschijnlijk van de mansnaam 'Atle' of 'Athel' en het woord -heem (huis of woonplaats).
In 1901 werd de Spoorlijn Leeuwarden - Anjum (Dokkumer Lokaaltje) geopend. Het station van Dokkum werd bij Aalsum geplaatst; Station Dokkum-Aalsum. In 1935 werd het passagiersvervoer tussen Dokkum en Anjum stopgezet en werd Dokkum-Aalsum het eindstation van de lijn. In 1936 werd het passagiersvervoer volledig stopgezet. Tussen 1940 en 1942 werd de lijn nog korte tijd in gebruik gesteld, maar daarna werd de lijn alleen nog voor goederenvervoer gebruikt, tot ook dat stopte in 1975. Het station werd in de jaren 1970 afgebroken en de lijn opgebroken.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden in het geheim wapenleveringen gedropt nabij de kerk van Aalsum. Hoewel de Wehrmacht slechts 2 kilometer verderop was gevestigd, werden deze leveringen nooit ontdekt. Op 16 april 1945 werden op het kerkhof van Aalsum 2 Canadezen begraven die waren omgekomen bij de schermutseling bij Oostmahorn.
Bij Aalsum stond vroeger een schooltje, dat later werd afgebroken, waarna er arbeiderswoningen werden gebouwd.
Gebouwen
Kerk
De romaanse kerk van Aalsum dateert van ongeveer 1200 en was gewijd aan de heilige Catharina van Alexandrië. Midden 13e eeuw werd het relatief lange en inspringende priesterkoor met halfronde apsis gebouwd. Rond 1500 werd het schip verlengd naar het westen. In 1843 werd de toren afgebroken en vervangen door een houten dakruiter op de westgevel, waarin de klok van Jan Butendiic (Steven Butendiic) uit 1440 werd gehangen. Op de klok staan afbeeldingen van de heilige Anna. Bij een restauratie in 1960 werd de dakruiter vervangen en gewijzigd. Het hek van de begraafplaats voor de kerk met het opschrift 'momento mori' ("gedenk te sterven") dateert ook van 1843. In 2009 kwam Aalsum in het nieuws doordat op het kerkhof een grafsteen uit zichzelf, meerdere malen, een meter verschoof.
States
Bij Aalsum hebben twee states gestaan. De Stinstrastate stond bij de buurtschap Sibrandahuis ten oosten van de wierde. De state wordt voor het eerst genoemd in 1583 als een Fries langhuis. Op de plek van de state staat nu de omgrachte boerderij Stinstera, die waarschijnlijk dateert uit eind 18e, begin 19e eeuw. Ten zuiden van de kerk van Aalsum stond vroeger de Mokkemastate, waarvan uit de begintijd weinig meer bekend is dan dat deze in 1492 voor de tweede maal verwoest werd. De state werd herbouwd en veranderde verschillende malen van eigenaar. In de 18e eeuw woonden er pachtboeren en was het mogelijk nog in gebruik als zomerhuis. Rond 1800 moet het huis zijn verworden tot een ruïne, omdat in 1811 het huis in puin ligt. Op de plek van de state ligt nu het parkeerterreintje ten zuiden van de kerk.
Molens
Aalsum heeft een korenmolen gehad tussen ongeveer 1520 en ongeveer 1630. In de eerste helft van de 18e eeuw werd de zaagmolen 'Eben Haëzer' gebouwd aan de Aalsumervaart, ten zuiden van Aalsum. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd er een mosselpellerij gevestigd. In 1927 werd de molen afgebroken. Later verrees hier een wijk van Dokkum. 
146464 
37 Aalten, Gelderland  6.58083333333333  51.925  Aalten (Nedersaksisch: Aalt'n) is een gemeente in het oosten van de Nederlandse provincie Gelderland, en ligt tegen de Duitse grens. Het had op 1 juli 2006 een inwoneraantal van 27.541 (bron: CBS) en een oppervlakte van 97,04 km².
Het gemeentewapen van Aalten is een zilverkleurig schild met een groene lindeboom. De naam "Aalten" komt van de oorspronkelijke naam Aladna, voor het eerst genoemd in een akte uit 823.
Buiten de plaats Aalten vallen ook de volgende dorpen en buurtschappen onder de gemeente: Barlo, Bredevoort, Dale, Dinxperlo, Haart, De Heurne, IJzerlo, 't Klooster, Lintelo.
Op 1 januari 2005 werd de gemeente Dinxperlo bij Aalten gevoegd. Het dorp Dinxperlo en de buurtschap De (Dinxperlose) Heurne kwamen toen bij de nieuwe gemeente.
Ten zuiden van Aalten ligt de Duitse stad Bocholt met ca. 75.000 inwoners.
In de gemeente Aalten bevindt zich de stad Bredevoort. Bredevoort is de boekenstad van Nederland en trekt jaarlijks vele toeristen. 
33043 
38 Aam, Elst, Gelderland  5.867128372192383  51.918361378602675  Aam is een buurtschap in de Nederlandse gemeente Overbetuwe, gelegen in de provincie Gelderland. Het ligt ten oosten van het dorp Elst aan de A325  147237 
39 Aardenburg, Sluis, Zeeland  3.44166666666667  51.2736111111111  Aardenburg is een stadje in het westelijke deel van Zeeuws-Vlaanderen, behorend tot de gemeente Sluis. Het is tevens de oudste stad van Zeeland en heeft stadsrechten. Aardenburg heeft 2438 inwoners (2007).
Het is een van de oudste nederzettingen van Nederland en was al in de Romeinse tijd bewoond. Er is een aantal fundamenten van huizen uit die tijd aangetroffen, daarnaast zijn er diverse andere archeologische vondsten gedaan. Ook heeft Aardenburg een castellum gehad voor de kustbewaking van de grenzen van het Romeinse Rijk, met de benaming 'Castellum Rodanum'.
Aardenburg herbergt een aantal bezienswaardige gevels en gebouwen, waarvan de Sint-Baafskerk de voornaamste is; deze kerk is in Nederland het meest complete voorbeeld van een kerk in de stijl van de Scheldegotiek. Het stadje was vroeger een vestingstad; er zijn nog delen van stadswallen en een stadspoort (de Westpoort) te vinden.
Regionaal wordt Aardenburg ook wel kikkerstad genoemd. Deze naam is afkomstig van het groene uniform van de plaatselijke fanfare. De inwoners van Aardenburg hebben de naam kikkers als geuzennaam aangenomen en het centrum van het stadje wordt zelfs gesierd door een kikkerfontein. 
1293 
40 Aardscheveld, Assen, Drenthe  6.580984  52.975729  Anreep is een oud esdorp, ontstaan in de middeleeuwen. Op schrift wordt Anreep in 1141 genoemd, waarschijnlijk bestond Anreep toen uit één boerderij. Maar er zijn bewoningssporen gevonden van ver voor de jaartelling. In 1456 zijn in Anreep 4 boerenerven bekend, in 1612 waren dat 5 erven. In het westelijk deel van de marke van Anreep ontstond in de 19e eeuw het Aardscheveld, een plaggenhuttenkolonie. Nu bestaat Anreep nog uit ca. 15 boerderijen, die overigens voor het overgrote deel geen agrarische functie meer hebben.
Ten noorden van Anreep loopt het Anreeperdiepje, de bovenloop van de Drentsche Aa. 
32729 
41 Aarle, Aarle-Rixtel, Noord-Brabant  5.63777777777778  51.5088888888889  Aarle-Rixtel (Brabants: Aole-Rixtel) is een dorp in de provincie Noord-Brabant, gelegen in de Meierij van 's-Hertogenbosch. Aarle-Rixtel is de op één na grootste kern van de gemeente Laarbeek, ten noorden van de gemeente Helmond. Aarle-Rixtel telt 5.814 inwoners (1 juni 2006, bron: CBS). Tot 1 januari 1997 was het een zelfstandige gemeente. Historisch gezien bestaat het dorp uit twee vroegere kernen: Aarle en zuidoostelijk daarvan Rixtel. Deze zijn in de twintigste eeuw echter aaneengegroeid.
Klokken en Textiel
Ze staat als dorp bekend om haar textiel en klokken.
De klokkenindustrie had een langere geschiedenis die zich nog steeds voortzet. Met name kerkklokken werden en worden overigens nog geproduceerd door de firma Koninklijke Petit en Fritsen. Petit en Fritsen behoort hiermee in Nederland tot de laatste van de twee levende klokkengieterijen, in Asten (niet ver van Aarle-Rixtel) is nog de Koninklijke Eijsbouts (van de familie Eijsbouts).
De textielindustrie werd, onder de huidige naam Artex B.V., in de eerste plaats gevestigd door textielfabrikant Louis van Kimmenade in 1944. De familie van de Kimmenade was tot aan eind jaren 70 één van de bekendste textielfamilies van Noord-Brabant. Eind jaren 80 werd Artex door Hunter Douglas overgenomen.
Croy
Verder kent Aarle-Rixtel het landgoed Croy, waarop Kasteel Croy staat. Tot op de dag van vandaag is nog steeds niet bekend wanneer kasteel Croy is gebouwd. In het jaar 1472 bezat Rutger van Erp op Strijp een slotje met hoeve, groot ongeveer 20 bunder. Waarschijnlijk bestond het toenmalig slotje uit de huidige noord-zuid gerichte vleugel, met de ronde toren op de noordwesthoek. Rutger van Erp op Strijp bleef hier echter niet wonen. Nadien hebben nog vele adellijke families het kasteel bewoond. De laatste adellijke familie was de familie Van der Brugghen. 
33163 
42 Aarle-Rixtel, Noord-Brabant  5.637166500091553  51.51015274115722  Aarle-Rixtel (Brabants: Aole-Rixtel) is een dorp in de provincie Noord-Brabant, gelegen in de regio Peelland. Aarle-Rixtel is de op één na grootste kern van de gemeente Laarbeek, ten noorden van de gemeente Helmond. Aarle-Rixtel telt 5814 inwoners (1 juni 2006, bron: CBS).
Etymologie
De naam Aarle zou afkomstig zijn van Plaats aan de Aa.
De naam Rixtel zou Rijk kasteel betekenen.
De inwoners worden Aarlenaar, Rixtelnaar, Aarle-Rixtelnaar of 'un aorlese' genoemd.
Geschiedenis
De geschiedenis van Kasteel Croy is onder de beschrijving van het kasteel te vinden. Dit kasteel had te maken met de heerlijkheden Stiphout, Aarle en Rixtel.
Historisch gezien bestaat het dorp daardoor dus eveneens uit twee vroegere kernen: Aarle en zuidoostelijk daarvan Rixtel. Aarle is de plaats waar de kapel van Onze Lieve Vrouw in 't Zand staat. Beide plaatsen hadden een parochiekerk maar deze kerken werden genaast door de protestanten in 1648. Na 1672 werd er een schuurkerk gebouwd tussen beide parochies in, waardoor de parochies aaneengroeiden. Later is er ook een enkele parochiekerk gekomen. Bovendien vormden, na ongeveer 1810, de kernen Aarle en Rixtel een enkele gemeente Aarle-Rixtel. Deze is op 1 januari 1997 opgegaan in de gemeente Laarbeek.
In de twintigste eeuw zijn beide kernen volledig aaneengegroeid. Hierdoor is Aarle-Rixtel een betrekkelijk groot en lang dorp geworden, waarvan in 1823 een klein deel is afgesneden door de aanleg van de Zuid-Willemsvaart. Er kwamen twee belangrijke kloosters in Aarle-Rixtel: Het klooster van de Zusters van Liefde in 1856 en het klooster van de Missiezusters van het Kostbaar Bloed omstreeks 1900.
Klokken en Textiel
Het dorp staat bekend om haar textielindustrie en klokkengieterij.
De klokkenindustrie had een langere geschiedenis die zich nog steeds voortzet. Met name kerkklokken werden en worden overigens nog geproduceerd door de firma Koninklijke Petit & Fritsen. Petit & Fritsen behoort hiermee in Nederland tot de laatste twee nog in bedrijf zijnde klokkengieterijen: in Asten (niet ver van Aarle-Rixtel) is nog de Koninklijke Eijsbouts (van de familie Eijsbouts).
De textielindustrie werd, onder de huidige naam Artex b.v., in de eerste plaats gevestigd door textielfabrikant Louis van Kimmenade in 1944. De familie van de Kimmenade was tot aan eind jaren 70 één van de bekendste textielfamilies van Noord-Brabant. Eind jaren '80 van de 20e eeuw werd Artex door Hunter Douglas overgenomen. In 2007 zijn ook de activiteiten van Weverij de Ploeg in Artex ondergebracht.
Bezienswaardigheden
Kasteel Croy
Verder kent Aarle-Rixtel het landgoed Croy, waarop Kasteel Croy staat. Tot op de dag van vandaag is nog steeds niet bekend wanneer kasteel Croy is gebouwd. In het jaar 1472 bezat Rutger van Erp in het gebied Strijp een klein slot met daarbij een hoeve, ongeveer 20 bunder groot. Waarschijnlijk bestond het toenmalig slot uit de huidige noord-zuid gerichte vleugel, met de ronde toren op de noordwesthoek. Rutger van Erp bleef hier echter niet wonen. Nadien hebben nog vele adellijke families het kasteel bewoond. De laatste adellijke familie was de familie Van der Brugghen. Nu (2006) is het kasteel sinds enkele jaren in gebruik als kantoorruimte i.v.m. exploitatie.
Kapel en klooster
Het Kloostercomplex Mariëngaarde met de kapel van Onze-Lieve-Vrouw in 't Zand is een groot kloostercomplex waarvan de kapel het oudste en oorspronkelijke deel uitmaakt. Deze dateert van omstreeks 1500, maar ze raakte na 1568 in verval, want de devotie verminderde door de opkomende reformatie. In 1597 volgde herstel en de kapel werd ook vergroot, totdat ze in 1616 het huidige voorkomen kreeg. Het gebouw heeft een verlaagd koor en de zuidarm heeft een in- en uitgezwenkte topgevel uit 1608. Hier werd en wordt Onze-Lieve-Vrouwe van Aarle-Rixtel vereerd, wat een beeldje uit de 14e of 15e eeuw is. In 1648 werd de kapel door de protestanten gevorderd en werd het een school, later een raadhuis. Het Mariabeeldje werd in de buitengevel geplaatst, en in 1667 kwam het achtereenvolgens te staan in de schuurkerken achter de Kerkstraat en op de Couwenberg. In 1846 kwam echter de nieuwe kerk gereed, waar het beeldje in werd geplaatst. De pastoor kocht echter in 1853 de oude kapel terug, en in 1856 kwam het beeldje weer op zijn oorspronkelijke plaats. In dat jaar kwam ook het klooster van de Zusters van Liefde van Onze Lieve Vrouw, Moeder van Barmhartigheid gereed, waar de kapel deel van ging uitmaken. Van 1897-1906 werd het interieur van de kapel vernieuwd naar een ontwerp van het bureau van Pierre Cuypers. Er kwam een nieuw altaar, glas-in-loodramen en er kwamen muurschilderingen op de triomfboog, die bedevaartgangers voorstellen welke, op zoek naar genezing, naar het beeldje komen, Een aantal van de wonderbaarlijke genezingen, plaats vindend in de eerste helft van de 17e eeuw, worden daar gememoreerd. In 1951 werd de rechter zijbeuk van de kapel herbouwd.
In de kapel bevindt zich een drieluik, geschilderd door Jacob Cornelisz. van Oostsanen, dat een Madonna met Kind voorstelt.
Het beeldje van Onze-Lieve-Vrouwe van Aarle-Rixtel bevindt zich eveneens in het interieur van de kapel. Het is een pijpaarden beeldje dat waarschijnlijk in Arendonk is vervaardigd. Het beeldje, dat uit het einde van de 15e eeuw stamt en ongeveer 20 cm hoog is, stelt een zittende madonna voor, een vorm die bekend staat als Sedes Sapientiae. Naar verluidt zou het gebakken zijn in de pottenbakkerij van Jan van Eyck, die ook in Rixtel bezittingen had. Dit soort beeldjes werd in grote aantallen vervaardigd en als aandenken aan een bedevaart meegenomen. Tijdens de 19e eeuw had het beeldje een rode mantel om. In 1906 werd het beeldje in een glazen kast geplaatst. In 1917 is de kleding verwijderd en is het beeldje opnieuw gepolychromeerd. In 1951 werd een zilveren schrijn vervaardigd en in 1956 kreeg het beeld een gouden kroon met parels en edelstenen. Het jaar daarop kreeg ook het kindje Jezus een gouden kroon.
Veel later is het beeldje door criminelen vernield teneinde de sieraden te bemachtigen. Het huidige beeldje is een replica van het oorspronkelijke exemplaar.
Voor de geschiedenis van de bedevaart naar dit beeldje, zie het artikel over: Onze-Lieve-Vrouwe van Aarle-Rixtel.
Overige bezienswaardigheden
* De Kerk Onze Lieve Vrouw Presentatie is een waterstaatskerk uit 1846, waarvan de ingang geflankeerd wordt door kolommen. De kerk bezit een Smits-orgel.
* De voormalige hervormde kerk is een eenvoudig klein gebouwtje met torentje uit 1847 aan de Kouwenberg. Het gebouwtje is tegenwoordig niet meer als kerk in gebruik.
* Het Hagelkruis is een zeer oud natuurstenen kruisbeeld dat zich bij een wegkruising op de Hoge Akkers ten noorden van Aarle-Rixtel bevindt. Het toont een gestyleerde Christusfiguur in een primitief aandoende stijl, voorzien van de letters INRI. Dit kruisbeeld is voor het eerst vermeld in 1419 met de tekst: ter plaatse geheten dat Haghelcruys. In 1910 werd er, ter bescherming, een hek omheen geplaatst. Een dergelijk kruis werd gezien als een middel om hagelschade aan het gewas af te weren, maar het gebruik is mogelijk op oudere, heidense, gebruiken terug te voeren. Dit is het enige nog overgebleven hagelkruis in Nederland . Zie ook: Wegkruis
* Huis Ter Hurkens, ook Heurkenshuis of De Witte Poort genoemd, is een landhuis ten noorden van Aarle-Rixtel op een plaats waar vroeger een kasteel gelegen heeft.
* Missieklooster Heilig Bloed, gelegen ten noordoosten van Aarle-Rixtel, in een ontginningsgebied. 
68200 
43 Abbega, Wymbritseradeel, Friesland  5.570286512156599  53.01934724181899  Abbega (Fries: Abbegea) is een dorp in de gemeente Súdwest-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland.
Beschrijving
Tot 2011 lag Abbega in de voormalige gemeente Wymbritseradeel. Het dorp telt ongeveer 260 inwoners.
Er staat een kleine basisschool, genaamd Bernegea. Het fonds (leen) 'sint geertruiden', waardoor in de afgelopen eeuwen honderden studenten de mogelijkheid hebben gekregen om te kunnen studeren, heeft zijn oorsprong in dit dorp. 
134201 
44 Abcoude Proosdij, Utrecht  4.9833  52.2833  Abcoude (Vroeger Abcoude Proosdij) is een gemeente en dorp in het noordwesten van de Nederlandse provincie Utrecht, grenzend aan de gemeente Amsterdam. De gemeente telt 8.657 inwoners (per 1 januari 2007, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 32,11 km² (waarvan 1,75 km² water).  20006 
45 Abcoude, Utrecht  4.9833  52.2833  Abcoude is een gemeente en dorp in het noordwesten van de Nederlandse provincie Utrecht, grenzend aan de gemeente Amsterdam. De gemeente telt 8.657 inwoners (per 1 januari 2007, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 32,11 km² (waarvan 1,75 km² water).  21483 
46 Abelstok, Leens, Groningen  6.44944444444444  53.3513888888889  Abelstok is het gemaal vlakbij de Abelstokstertil in de provincie Groningen dat als een van de drie gemalen de zg. tweede schil van het door de bodemdaling door gaswining verzakte gebied gaat bemalen.
Het gemaal staat met de gemalen Stad & Lande en Schaphalsterzijl op de rand van het verzakte gebied.
Naast het gemaal is een schutsluis aanwezig om de scheepvaart (voornamelijk pleziervaart) mogelijk te houden.
Het gemaal staat in de Hoornsevaart op de plek waar de Kromme Raken naar het zuiden aftakt.
Ook het bos aan de overkant van de provinciale weg heet Abelstok.
De Abelstokstertil is de brug (til) met de N361 over de Kromme Raken tussen Mensingeweer en Wehe-den Hoorn (gemeente De Marne).
De naam Abelstok is bij veel Groningers bekend. De herkomst van de naam is onduidelijk. Vermoedelijk is het genoemd naar een paal (stok) die daar in of bij het water was geplaatst namens de abt van het klooster van het Oldenklooster en Nijenklooster (ten noorden van Wehe-den Hoorn). Abelstok zou dus zijn: abtenstok. De paal zou kunnen zijn bedoeld om een doorwaadbare plek aan te gegeven of het zou een grenspaal kunnen zijn geweest. De aanduiding stok zou ook kunnen verwijzen naar een smalle loopbrug met één leuning.
De naam is al lang in gebruik en dus zeker – zoals wel wordt gedacht – geen verwijzing naar de nabij gelegen boomgaard, waar bij de ingang de naam Abelstok is aangebracht.
Een sage wil doen geloven dat een zekere Abel de naamgever was. Hij had gewed dat hij met een polsstok over het water kon springen. Dat lukte hem inderdaad, maar hij sprong zo ver dat niemand hem nog kon zien, waarop iedereen "Wee, wee" riep. Zo kwam Wehe aan zijn naam. Om aan te geven dat hij goed was overgekomen blies de bakker op zijn hoorn. Zo kreeg Den Hoorn zijn naam. Toen was men gerust gesteld en zei: "d' Mens is er weer" en dat werd: Mensingeweer. 
65702 
47 Abeltjeshuis, Vlagtwedde, Groningen  7.21451997756958  53.00643152334228  Abeltjeshuis is een streek in de gemeente Vlagtwedde in de provincie Groningen in Nederland.
Het ligt aan de grens met Duitsland ten oosten van Bourtange.
Abeltjes Huis was de naam van een eeuwenoude boerderij annex herberg. Deze deed in vroegere tijden dienst als rust- en overnachtingsplek voor reizigers die van en naar het Duitse achterland Westfalen trokken. De oude heirweg van Groningen naar Münster passeerde hier de grens.
Historie
Na de inval van de Franse troepen in 1795 werd ook de vesting Bourtange door hen veroverd. Ter verdediging werd ten oosten van Bourtange een linie aangelegd met diverse verdedigingswerken. Een lastig punt in deze verdedigingszone vormde het Abeltjeshuis. Om strategische redenen werd de verdedigingslinie ten oosten van Abeltjehuis aangelegd. Na de opheffing van de vesting Bourtange verloor de verdedigingslinie haar functie. De stichting Het Groninger Landschap wist het gebied in 1936 te verwerven. Diverse onderdelen van de verdedigingslinie zijn nog goed in het landschap te herkennen: de 637 meter lange liniedijk en de plaatsen waar de bastions, de redans en de redoute Bakoven hebben gelegen. 
75999 
48 Achlum, Franekeradeel, Friesland  5.485  53.1480555555556  Achlum is een dorp, dat vanaf 1 januari 1984 bij de gemeente Franekeradeel behoort, in de provincie Friesland (Nederland). Het is een terpdorp aan de Slachtedyk met ongeveer 666 inwoners (2004).
Achlum ligt ten zuidoosten van Harlingen en ten zuidwesten van Franeker.
Ten noorden van Achlum staat de Stinspoort van het slot Groot Deersum. Het is in 1658 gebouwd van gele baksteen en in voorzien van twee trapgevels.
De Hervormde kerk is gebouwd in de 12e eeuw van tufsteen. De toren is in de 15e eeuw gebouwd en heeft in 1789 een houten bekroning gekregen.
Naast de kerk staat een monumentale 18e eeuwse kop-hals-rompboerderij. 
35644 
49 Acht, Eindhoven, Noord-Brabant  5.426301956176758  51.47993965082005  Kerkdorp Acht is een dorp volledig ingeklemd tussen de Rijksweg 58 en Eindhoven. Het behoort tot Eindhoven (stadsdeel Woensel), hoewel de inwoners van Acht dit niet graag willen weten. Consequent worden de bordjes waar het stadsdeel op staat 'bewerkt' zodat alleen Acht te lezen is. Acht is per openbaar vervoer te bereiken met, heel toepasselijk, buslijn 8. In 2006 had Acht 3900 inwoners.
Etymologie
Op grond van het feit dat er sprake is van "watre" als een der begeerlijkheden in het Achtse zou de naam Acht daarvan afgeleid kunnen zijn. We moeten daarbij denken aan achwa, of aqua. Er liepen inderdaad enige beken op de verder droge heide.
Een andere verklaring is dat de naam Acht is afgeleid van "achte", dat rechtsgebied betekent.
Geschiedenis
Op het grondgebied van Acht zijn tal van archeologische vondsten gedaan, die wijzen op vroege bewoning. Zo werd op de plaats waar de Ekkersrijt de Oirschotsedijk kruist, tijdens de ontginningen in 1928, een urnenveld aangetroffen. Later zijn nog andere urnenvelden en grafheuvels ontdekt. Ook bestaan er mesolithische en neolithische vindplaatsen. Daarnaast werd in 1992 een vindplaats uit de Romeinse tijd ontdekt.
Acht werd voor het eerst vermeld in juli 1303, toen hertog Jan II van Brabant gemeenterechten verleende
Jan II hertog van Brabant verkoopt aan de lieden van Strijp gemene gronden, genoemd Achtermere binnen nader omschreven grenzen, onder bedinging van een voorlijf en een jaarlijkse erfcijns van 40 schellingen.
Anno Domini millesirno trecentesimo tertio.
Er was hier sprake van de grond in de omgeving van Welpscoet waar men moet denken aan de huidige Oirschotsedijk en de Wielewaal. Het was zeer vruchtbare grond met meertjes beken en grasland. Natuurlijk was de nederzetting ouder dan deze schriftelijke vermelding.
Uiteindelijk was er sprake van twee nederzettingen: Au Acht (Oud Acht): het huidige kerkdorp, en Nij Acht (Nieuw Acht), wat ten westen ervan ligt, waar ontginningen waren.
De heer van Woensel reserveerde in 1307 al het vrije gebruik van de beken en weiden van de gemeynd-beken en weiden die deel uitmaakten van het oorspronkelijke bezit van de onderdanen, die het eerder vrije eigendom tot het zijne had gemaakt. Hij spreekt daar van het "bos" dat men Achte heet. Het bos strekte zich uit van de Grote Beek tot een strook waar nu het bedrijventerrein Ekkersrijt ligt Naar het westen toe zal het gebied van Tegenbosch, Hurk en Mispelhoef nog bij het bos hebben gehoord.
Hoewel Acht sinds de Middeleeuwen tot de parochie van Woensel behoorde, was er einde 16e eeuw toch een kapel die vermoedelijk aan Sint-Antonius abt was gewijd. Na 1648 werd deze kapel gesloten en ze is onder meer als tiendschuur en, in de 19e eeuw, als woonhuis gebruikt. In Acht heeft sinds 1715 ook een schuurkerk gestaan.
De huidige kerk, eveneens aan Sint-Antonius abt gewijd, werd gebouwd in 1886. Ze werd uitgebreid in 1928 en 1951.
In de tweede helft van de twintigste eeuw rukte de stad Eindhoven op, met woonwijken en snelwegen, terwijl aan de westzijde de bedrijvigheid van Eindhoven Airport toenam. Toch heeft Acht zijn dorpse karakter weten te behouden.
Bezienswaardigheden
* De Mispelhoeve. Deze boerderij ligt aan de Oirschotsedijk. In de zijgevel is het jaartal 1774 te lezen, maar het gebouw is ouder, want de naam 'Mispelhoeve' werd al vermeld in 1729, terwijl er op dezelfde plaats in 1590 al een boerderij moet hebben gestaan. Zeker vanaf 1774 is de boerderij ook een café geweest. Na de aanleg van de Oirschotsedijk werd het een herberg, waar de voerlui zich verzamelden om gezamenlijk de gevaarlijke heide over te steken naar Oirschot. Na restauraties in 1937 en 1954 is het gebouw nog steeds in gebruik als café en herberg. De Mispelhoeve is een rijksmonument.
* Kerk van Sint-Antonius abt uit 1886.
* Rustiek pleintje met dorpspomp. Deze pomp is geplaatst naar aanleiding van het 700 jarig jubileum van de verstrekking van gemeenterechten, in 2003.
* Beltmolen Annemie. Dit is een bovenkruier die in 1889 is gebouwd als korenmolen. Ze bevindt zich aan de Boschdijk. In 1957 is ze geschikt gemaakt voor bewoning, waartoe het mechanisme gedeeltelijk ontmanteld werd. De rest is illegaal door een bewoner verwijderd, maar sedert 2005 kan de molen weer draaien. 
523 
50 Achter de Kerk, Hoogeveen, Drenthe  6.466667  52.716667  Voormalige buurtschap bij Hoogeveen ten tijde van de verveningen en maakt nu deel uit van de plaats.  158461 
51 Achterberg, Rhenen, Utrecht  5.586118698120117  51.97277873851542  Achterberg is een dorp in de gemeente Rhenen, in de Nederlandse provincie Utrecht. Het dorp heeft ca. 4000 inwoners (2007). Achterberg is een agrarisch dorp met monumentale boerderijen.
Kerken
Ook zijn er in Achterberg 3 kerken:
* een Hervormde Gemeente binnen de PKN
* een Hersteld Hervormde Gemeente
* een Oud Gereformeerde Gemeente
Eerst- en laatstgenoemde in een monumentaal kerkgebouw, de andere in een bedrijfspand omdat de hersteld hervormden buiten de PKN wilden blijven.
Evenementen
Achterberg staat regionaal vooral bekend om 2 grote evenementen: Koninginnedag en Achterbergse dag. Op Koninginnedag (30 april) worden allerlei evenmenten georganiseerd zoals een optocht, zeskamp, ringsteken, enz. Achterbergse dag is een evenement op 2e Pinksterdag waar ieder jaar tienduizenden mensen op af komen om de kraampjes te bezoeken, wc pot te gooien en andere dingen te doen.
Geschiedenis
In de Middeleeuwen werd in Achterberg aan de voet van de Grebbeberg, kasteel Ter Horst gebouwd door Bisschop Godfried van Rhenen (1156 - 1178). Het diende als gevangenis, bestuurscentrum en militaire veste. In 1543 werd dit kasteel verwoest en niet meer opgebouwd. De tufstenen werden gebruikt voor kasteel Vredenburg in Utrecht.
In de Tweede Wereldoorlog is aan de rand van Achterberg bij de Grebbeberg hard gevochten. Er zijn nog kazematten aanwezig die op gedenkdagen ook te bezichtigen zijn. Verder is er een militaire erebegraafplaats waar ieder jaar op 4 mei kransen worden gelegd en waar Prof. Mr. Pieter van Vollenhoven een toespraak houdt. 
76057 
52 Achterbuurt, Steenwijkerwold, Overijssel  6.0833  52.8167  Achterbuurt, later genaamd Witte Paarden (1953), is een buurtschap in de gemeente Steenwijkerwold, in de Nederlandse provincie Overijssel. De buurtschap is gelegen in de Kop van Overijssel ten noordwesten van Steenwijk.
In de buurtschap was een herberg, genaamd Witte Paarden. Deze herberg vormde vroeger een overnachtingsmogelijkheid aan de weg Zwolle - Leeuwarden, waar ook de paarden voor die nacht gestald en verzorgd konden worden. In 1953 besloot de gemeenteraad van de toenmalige gemeente Steenwijkerwold de buurtschap de naam van de herberg te geven.
Door het tijdens de laatste ijstijd opgestuwde zand, zogenaamde stuwwallen, is het gebied rond Witte Paarden erg heuvelachtig. 
147023 
53 Achterdiep, Sappemeer, Groningen  6.788820  53.172040  Het Achterdiep is een streek in de voormalige gemeente Sappemeer in Midden-Groningen, provincie Groningen.
Tegenwoordig behoordt het Achterdiep tot de wijk Sappemeer-Noord, gemeente Hoogezand-Sappemeer.

De streek is genoemd naar het kanaal het Achterdiep dat parallel aan het Winschoterdiep loopt, vandaar de naam: het diep achter het Winschoterdiep. Dit Achterdiep ligt in de wijk Sappemeer-Noord tussen de Verlengde Winkelhoek in het westen en Spitsbergen in het oosten. Het diep loopt nu onder de Slochterstraat, Verlengde Herenstraat en de Laveiweg door. Oorspronkelijk ging het diep over in het Noordbroeksterdiep dat doorliep tot aan Noordbroek.

Het streekje ontstond in het verlengde van het Gaarveen bij Kolham. Het Achterdiep en de Jagerswijk werden in 1630 gegraven voor het turfvervoer uit de Sappemeerstervenen. Winkelhoek en Heerenlaan (nu: Verlengde Herenstraat) werden rond 1900 als afzonderlijke buurtschappen gezien.

In het Achterdiep is een torenvormig kunstwerk te vinden dat in 1994 werd gemaakt door Gerlof Hamersma in het kader van de Herinrichting Gronings - Drentse Veenkoloniën. 
32057 
54 Achterdijk, Ruinen, Drenthe  6.3875627517700195  52.75962215385432  Een gehucht of streek nabij Ruinen  146945 
55 Achterma, Ruinen, Drenthe  6.38181209564209  52.758648243117854  Een buurtje in de voormalige gemeente Ruinen  146712 
56 Achterveld, Bentelo, Overijssel  6.684179  52.225388  Bentelo (Nedersaksisch: Beantel) is een klein boerendorp in de Nederlandse gemeente Hof van Twente. Het dorp had 2110 inwoners in 2006.
De plaats is een centrum van intensieve veehouderij. Bentelo heeft de grootste wijngaard van Nederland, een vleesproeverij, een kinderspeelboerderij, diverse aspergetelers, drie kroegen en restaurants. 
21842 
57 Achterveld, Leusden, Utrecht  5.496082305908203  52.13630659522255  Achterveld is een dorp in de gemeente Leusden in de Nederlandse provincie Utrecht. Het dorp is gelegen tegen de grens van de provincie Gelderland aan, grofweg halverwege Leusden en Barneveld, in de Gelderse Vallei. Iets ten zuiden ervan ligt het jeugddorp De Glind. Achterveld heeft 2580 inwoners (2004).
Opvallend is, dat de bevolking van Achterveld voor een groot deel rooms-Katholiek is, terwijl de rest van de streek overwegend protestants is. Het meest opvallende bouwwerk is dan ook de St. Jozefkerk uit 1933, typerend voor het indrukwekkende oeuvre van de traditionalistische architect H.W. Valk (1886-1973). In 2002 is het interieur van de kerk gerestaureerd. Onder de parochianen gaf dit aanleiding tot zeer verdeelde reacties; onder buitenstaanders overheerste de lof. De kerk is nog altijd een samenbindend element in de Achterveldse gemeenschap, die zich verder onderscheidt van de rest van de gemeente door een wat grotere cohesie en een relatief bloeiend verenigingsleven. Probleem voor het dorp is het in stand houden van het voorzieningenniveau. 
474 
58 Achtkarspelen, Friesland  6.127590  53.207465  Achtkarspelen is een gemeente in het oosten van de provincie Friesland (Nederland). De gemeente telt 28.151 inwoners per 1 juli 2006 (Bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 103,98 km².
Dorpen
De gemeente Achtkarspelen omvat elf dorpen. De Nederlandse namen zijn de officiële.
NAAM INWONERS
Buitenpost 5.800
Surhuisterveen 5.700
Harkema 4.300
Kootstertille 2.500
Twijzelerheide 2.000
Drogeham 1.800
Surhuizum 1.300
Augustinusga 1.300
Boelenslaan 1.200
Gerkesklooster-Stroobos 1.200
Twijzel 1.100
Gerkesklooster en Stroobos worden doorgaans als één geheel beschouwd.
Buurtschappen
Naast deze officiële kernen bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:
* Blauwverlaat (Blauforlaet)
* Buweklooster (Bouwekleaster)
* Hamshorn (Hamsherne)
* De Kooten (De Koaten)
* Kortwoude (Koartwâld
* Kuikhorne (Kûkherne)
* Lutkepost (Lytsepost)
* Ophuis (Ophûs)
* Opperkooten (Opperkoaten)
* Rohel (Reahel)
* Roodeschuur (Reaskuorre)
* De laatste Stuiver (De léste Stuver)
* Surhuizumer Mieden (Surhuzumer Mieden)
Geschiedenis
De naam Achtkarspelen verwijst naar de acht oorspronkelijke kerspelen in de grietenij, te weten: Augustinusga, Buitenpost, Drogeham, De Kooten, Lutkepost, Surhuizum en Twijzel. Achtkarspelen nam lang een aparte plaats in in Friesland. In de Middeleeuwen behoorde Achtkarspelen tot het bisdom Münster, terwijl de rest van Friesland onderdeel was van het bisdom Utrecht.
De grietenij Achtkarspelen werd in 1851 een gemeente na de invoering van de gemeentewet van Thorbecke in Nederland. 
32190 
59 Achttienhoven, De Bilt, Utrecht  5.135013  52.149161  Westbroek is een voormalige gemeente en klein dorp in de gemeente De Bilt, in de Nederlandse provincie Utrecht. Het dorp is gelegen in een landelijk gebied ten noorden van de stad Utrecht en ten westen van Maartensdijk. Westbroek heeft 990 inwoners (2004).
De lintbebouwing van Westbroek grenst aan de polders; Polder Achttienhoven, Kerkeindse Polder en Polder Westbroek in het noorden, en Polder de Kooi en natuurreservaat de Molenpolder in het zuiden. Het uiterste oosten van Westbroek is de voormalige woonplaats Achttienhoven en iets verder richting Maartensdijk bevindt zich de kleine woonplaats Achterwetering.
Achtienhoven was een dorp waar nu de Doctor Welfferweg ligt. 
36126 
60 Ackerenden, Siddeburen, Slochteren, Groningen  6.860977  53.254585  Een streek nabij Siddeburen. Het heet nu Akkereindenweg  38505 
61 Acquoy, Geldermalsen, Gelderland  5.137222  51.878537  Acquoy (uitspraak: akkooi) is een dorp in de gemeente Geldermalsen. Op 1 januari 2006 telde het dorp 617 inwoners. In 1965 telde het dorp 608 inwoners, in 1993 waren dat er 615.
Historie
Volgens een overlevering zou een Jan van Arkel het dorp Acquoy gesticht hebben, nadat hij in 1133 terugkeerde van een kruistocht. Dit is echter onwaarschijnlijk, want het jaar 1133 valt in een periode dat er geen kruistochten waren. De eerste kruistocht was namelijk van 1096-99 en de tweede van 1147-49. Sommige bronnen melden dat de Jan van Arkel die hier genoemd wordt Jan van Arkel VIII is, maar die heeft een eeuw later geleefd en had de bijnaam "de Sterke".
In 1305 wordt Acquoy genoemd als behorend tot het bezit van de heren van Voorne. In 1364 verpandde Catherina van Voornenburgh haar huis met de burcht van Acquoy voor 10 jaar aan Otto van Arkel en later kocht hij het. Vanaf toen hoorde Acquoy net als Arkel zelf en Gellicum tot de heerlijkheid van Arkel. Nadat Acquoy enige malen in andere handen was overgegaan, werd het in 1513 gekocht door Floris van Egmond, graaf van Buren.
Door zijn huwelijk met de kleindochter van Floris, Anna van Egmond in 1551 kwam Acquoy samen met Leerdam in bezit van prins Willem van Oranje. In die tijd werd de heerlijkheid verheven tot Baronie. Acquoy bleef in handen van het Huis van Oranje tot 1795, waarna het samen met Leerdam, bij Holland werd ingelijfd. Toen verviel de titel Baron van Acquoy onder de de titel Graaf van Leerdam. Dit geschiedde overigens niet zonder protest van de zijde der bevolking. In 1820 werd het dorp Gelders gebied doordat het bij de gemeente Beesd werd gevoegd. Overigens is het wapenschild van Acquoy nog altijd te bewonderen in de Nieuwe Kerk in Amsterdam.
De naam Acquoy wordt al in 1311 genoemd, maar er heerst onzekerheid aangaande de oorsprong ervan. Sommigen zeggen dat de naam is samengesteld uit het Latijnse "aqua" (water) en het Germaanse "ooi" (laag en drassig land). "Ooi" treffen we ook aan in de namen: Wadenoijen, Poederoyen en Ammerzoden (= Ammerzoyen). Uit ditzelfde denken zou de naam "Rhenoy" samengesteld zijn uit "Rhenus" = Rijn, gevolgd door hetzelfde. Anderen wijzen erop dat "Acquoy" in oude bronnen vermeld wordt als Eckoy of Echoy en dat zou als betekenis hebben laagland van heer Akko of Ekko". Het zou hier dan gaan om een Fries edelman maar dit is zeer onzeker.
Acquoy is bekend als geboorteplaats van Cornelius Jansenius, de bisschop van Ieper, uit wiens theologische geschriften de beweging van het jansenisme voortkwam. 
35499 
62 Adorp, Groningen  6.53444444444444  53.2747222222222  Adorp (Gronings: Oadörp) is een dorp gelegen in de gemeente Winsum in de provincie Groningen in (Nederland). Adorp is ook de naam van de voormalige gemeente die in 1990 is opgegaan in Winsum.
Adorp is een wierdedorp, gelegen op de uitloper van de Hondsrug en gelegen aan een voormalige bocht (meander) van het Selwerderdiepje (de Hunze).
Op de wierde staat een kerk uit de 13e eeuw. Het interieur stamt uit de 17e eeuw. Het dorp heeft verder een molen, Aeolus genaamd.
De naam Adorp zou kunnen betekenen:
1. dorp (terp) aan de A,
2. dorp in het bouwland (arth) of
3. dorp van Arn (persoonsnaam).
Even ten zuiden van het dorp mondde de Drentsche Aa uit in de Hunze.
Voormalige gemeente
De voormalige gemeente Adorp bestond naast het dorp zelf uit de dorpen, buurtschappen en gehuchten:Arwerd, Groot Wetsinge, Harssens, Hekkum, Klein Wetsinge, Sauwerd en Wierum. Het gemeentehuis stond in Sauwerd. 
34235 
63 Aduard, Groningen  6.46  53.2547222222222  Tot 1990 was Aduard een zelfstandige gemeente. In dat jaar werd het samen met de voormalige gemeenten Grijpskerk en Oldehove bij Zuidhorn gevoegd.

Aduard (Gronings: Auwerd) is een dorp in de huidige gemeente Zuidhorn in de Nederlandse provincie Groningen met 2.468 inwoners (2005).

Het dorp is ontstaan rond het Cisterciënzersklooster dat hier in 1192 werd gesticht. Dit klooster van Aduard groeide uit tot het grootste en invloedrijkste van de Ommelanden. Op zijn toppunt bezat het meer dan 10.000 ha aan gronden, waarvan een deel in Friesland en Drenthe. Zie ook Kloosterkaart Groningen
De voornaamste reden voor de enorme bloei van het klooster was dat het de ontginning en afwatering van de woeste gronden serieus ter hand nam. De monniken groeven het Aduarderdiep, legden de Aduarderzijl aan en stichtten verschillende voorwerken (uithoven), de boerderijen die bij het klooster behoorden.
Het klooster besloeg een groot deel van het huidige dorp, dat ooit groter was dan de toenmalige stad Groningen. In de 15e eeuw had het een eigen, zij het kleine academie, de Aduarder Kring. Op 11 september 1575 werd het klooster grotendeels verwoest. Alleen het hospitium (de ziekenzaal), tegenwoordig in gebruik als kerk, bleef tot op de dag van vandaag bestaan.
Voormalige gemeente
De voormalige gemeente Aduard bestond naast het hoofddorp uit de dorpen, gehuchten en buurtschappen: Aduardervoorwerk, Den Ham, Den Horn, Fransum, Fransumervoorwerk, Gaaikemadijk, Hoogemeeden, Lagemeeden, Nieuwklap, Steentil en Wierumerschouw (gedeeltelijk). 
33015 
64 Aduarder Voorwerk, Zuidhorn, Groningen  6.4740800857543945  53.26096592084243  Aduarder Voorwerk is een buurtje in de Groningse gemeente Zuidhorn. Het ligt aan de noordzijde van het van Starkenborghkanaal, iets ten oosten van Aduard en iets ten westen van Steentil. Er staan vier boerderijen op een rij langs de weg.
De naam voorwerk verwijst naar het voormalige klooster van Aduard. Een voorwerk, elders ook wel uithof genoemd, was een buitenbezitting van het klooster. Het Aduarder voorwerk werd ook wel het 'Oude Voorwerk' genoemd, waar het iets noordelijker gelegen Fransumer Voorwerk ook wel het 'Nieuwe Voorwerk' werd genoemd. De vroegere aanwezigheid is nog terug te zien in het feit dat het terrein enigszins verhoogd ligt. Dit is echter alleen aan noordoostzijde (nabij Steentil) goed te zien vanaf de weg. De vier boerderijen werden na de reductie gebouwd. De meest westelijke is de kop-hals-rompboerderij Rekamp. 
87700 
65 Aduarderzijl, Winsum, Groningen  6.466  53.318  Aduarderzijl (Gronings: Auwerderziel) is een gehucht in de gemeente Winsum in de provincie Groningen in (Nederland).
Het dorp heet naar de gelijknamige spuisluis (zijl) die is aangelegd door de monniken van het klooster Aduard. Deze hebben (± 1400) ook het Aduarderdiep aangelegd, het water waarin de zijl is gelegen.
Naast de Aduarderzijl is een tweede sluis, de Kokersluis, in de 1867 aangeleg toen de zijl te klein bleek te zijn.
Pal naast de sluis staat het bij iedere Groninger fietser bekende Waarhuis, de voormalige sluiswachterswoning (waren = bewaren, bewaken). 
238 
66 Aegum, Idaarderadeel, Friesland  5.827855467796326  53.13049040828175  Aegum (officieel, Fries: Eagum) is een dorpje in de gemeente Boornsterhem (Boarnsterhim) in de Nederlandse provincie Friesland.

Het dorpje is met ongeveer 30 inwoners van zes boerderijen en met een oude kerktoren een van de kleinste dorpjes van Friesland, maar is volgens een oud Fries rijmpje wel het middelpunt van Friesland (en dus de wereld).

Aegum leit mids yn'e wrâld.
trije hoannestappen fan de toer dêr is it middelpuntsje
en dy't it net leauwe wol, kin't neitrêdzje.

Het plaatsje heeft zelfs een gedenksteentje dat dit middelpunt vastlegt en door onder andere door Groningse studenten nog wel eens bezocht wordt in verband met hun ontgroeningsrituelen
Geschiedenis

Hoe oud het dorpje Aegum (Eagum) is, is niet bekend, maar gezien de bouwstijl van de oude kerktoren die in het dorpje gelegen is, werd de toren in de 13e eeuw gebouwd. In het begin van de 16e eeuw kreeg de toren een zaal. De kerk zelf was in 1777 zo slecht geworden, dat deze afgebroken werd, en vervangen door een nieuwe die in 1778 gereed was. Die kerk werd vervolgens in 1838 verkocht om afgebroken te worden, wat in 1856 ook gebeurd is, maar de toren is wel blijven staan en is in 1983 gerestaureerd. In Aegum gaat het verhaal dat de stenen van het kerkgebouw destijds zijn hergebruikt voor het bouwen van een kroeg in Opeinde.

Aegum kwam voor het eerst voor in de geschiedenis in 1450, als Aghem, destijds vaak geschreven als Ægum. In 1511 waren in het Register van Aanbring voor het dorpje 6 adressen geregistreerd. Eagum lag aan het Wargaastermeer en de visserij was naast het boeren dan ook een belangrijke bron van inkomsten. Maar in 1633 werd het meer drooggemaakt door Paulus Jansz Cley. Hij en zijn zoon Wilhelm Cley werden later in de kerk begraven. Paulus Janz. Cley zijn grafzerk ligt nu als monument aan de Wergeaster zijde in de Wergeastermarpolder, ook is in Wergea een straat naar hem vernoemd. Aegum heeft ook zonder de visserij bestaan, en in de 17e en 18e eeuw had Aegum negen boerderijen. In de 20e eeuw was het aantal ongeveer wederom rond de vijf, waarbij op de meeste plaatsen niet meer gewoond wordt.

Ten zuiden van het dorp staat een Amerikaanse windmotor.

Bestuurlijk maakte Aegum tot de gemeentelijke herindeling in 1984 deel uit van de gemeente Idaarderadeel, die toen samen met Rauwerderhem en een groot deel van Utingeradeel opgegaan is in de nieuwe gemeente Boornsterhem. Sinds januari 1989 is de officiële naam van het dorpje het Friestalige Eagum.
http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Aegum&oldid=32365216 
132528 
67 Aerdt, Herwen en Aerdt, Gelderland  6.08531999605475  51.893710643084106  Aerdt is een van de dorpen in de gemeente Rijnwaarden, in de Nederlandse provincie Gelderland. Het dorp ligt ten oosten van de buurtschap Aerdenburg en ten westen van Herwen. Aerdt bestaat voornamelijk uit vrijstaande huizen. De centrale straat is de Schoolstraat. Ten noorden van het dorp ligt de Jezuitenwaai, en ten noordoosten van Aerdt ligt de Duitse-Nederlandse grens. Het inwonersaantal ligt rond de 950 inwoners. Het Huis Aerdt ligt ten westen van de plaats Herwen.
Tot 1984 vormde Aerdt, samen met Herwen de gemeente Herwen en Aerdt. 
138246 
68 Afferden, Bergen, Limburg  6.009092330932617  51.63597519370935  Afferden (Noord-Limburgs: Offere) is een plaats in het noordelijk deel van Nederlands Limburg en hoort bij de gemeente Bergen. Dit kerkdorp ligt vlak langs de Maas, hemelsbreed zo'n 15 kilometer ten noorden van Venray en 25 kilometer ten zuiden van Nijmegen.
Geschiedenis
Aan het einde van de 13e of het begin van de 14e eeuw werd Kasteel Afferden gebouwd. In eerste instantie was dit een omgrachte boerderij die in het begin van de 15e eeuw door een volwaardig kasteel werd vervangen.
Afferden behoorde bij het Overkwartier van Gelre of Spaans Opper-Gelre. Tijdens de Spaanse Successieoorlog werd het door Pruisische troepen bezet, en zo bleef het als deel van Pruisisch Opper-Gelre ongeveer een eeuw lang Duits (tot 1814).
Wapen van Afferden
De oudste vermelding van de schepenen van Afferden is al op 21 maart 1363. Pas vanaf 1534 heeft de schepenbank een eigen zegel, met de heiligen Cosmas en Damianus. Cosmas houdt in de linkerhand een balsemkruik en Damianus in zijn rechterhand een boek. In latere versies staan ze voor een gemetselde muur en is er geen boek, maar geeft Damianus een balsemkruik aan Cosmas.
Gebouwen
Al voor de 13e eeuw stond in Afferden een kerk. De toren stamt uit de 13e eeuw. In de 16e eeuw en de 19e eeuw vonden ingrijpende verbouwingen plaats.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte de oude kerk totaal verwoest. De toren bleef staan, en is later gerestaureerd.
In 1957-1958 werd een nieuwe kerk gebouwd naar ontwerp van Jules Kayser.
Niet alleen de kerk, maar ook de plaatselijke korenmolen werd verwoest. De molen Nooit Gedacht is in 1958 gebouwd als vervanging van de oude molen.
Naast deze gebouwen is er ook nog Kasteel Blijenbeek. Deze is tevens in de Tweede Wereldoorlog helemaal verwoest. Het is tot op heden een Ruïne. 
78970 
69 Afferden, Druten, Gelderland  5.633175373077393  51.880161586945746  Afferden is een dorp in de gemeente Druten in het Land van Maas en Waal in de Nederlandse provincie Gelderland. Het telt circa 1620 inwoners (per 1 januari 2005).
In de loop der eeuwen is de dorpskern verplaatst. De oude kern wordt heden nog gemarkeerd door de toren van een verder gesloopte kerk. Elders in het dorp staat de huidige parochiekerk St. Victor en Gezellen uit 1890-1891, die werd gebouwd naar een ontwerp van architect Carl Weber. De kerk is grotendeels in neogotische stijl maar heeft een toren die invloeden uit de romaanse stijl vertoont. Oorspronkelijk had deze toren de hoogste van de streek moeten worden, in elk geval hoger dan die van het naburige Druten. Omdat de kerk echter is gebouwd op grond die te weinig draagkracht heeft om een zware toren te kunnen dragen, is de toren niet voltooid.
Overstromingsgevaar
In 1995 werden alle bewoners van Afferden en omliggende dorpen geëvacueerd omdat het water in de Waal gevaarlijk hoog stond. Als dit het water de dijk zou overspoelen, zou deze opgeblazen worden om de Betuwe te beschermen. Het water zakte echter tijdig en daarom bleef de dijk gespaard. Wanneer de dijk zou worden opgeblazen, zou Afferden ongeveer drie meter onder water liggen. 
64768 
70 Akkerwoude, Dantumadeel, Friesland  5.974706  53.290680  Akkerwoude (Fries: Ikkerwâld) is een voormalig dorp in de Friese gemeente Dantumadeel. Op 1 januari 1971 werd het, samen met Dantumawoude en Murmerwoude samengevoegd tot Damwoude. Akkerwoude was het meest westelijk gelegen dorp van de drie.
Akkerwoude is gebouwd rond een kerk. De huidige kerk dateert uit 1849, deze is gebouwd op dezelfde plaats waar al eerder een kerk stond die vermoedelijk rond de 13e eeuw is gebouwd.
Eertijds was hier de coöperatieve zuivelfabriek "Dokkumer Wâlden en omstreken" gevestigd. Deze zuivelfabriek werd in 1899 opgericht op initiatief van dokter Van der Sluis en schoolmeester Woudstra. In 1969 fuseerde de zuivelfabriek met “Noordoostergo” te Dokkum en de fabriek in Akkerwoude sloot haar deuren. 
35577 
71 Akkrum, Utingeradeel, Friesland  5.83555555555556  53.0488888888889  Akkrum is een van de achttien dorpen in de gemeente Boornsterhem (Boarnsterhim) in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt naast het dorpje Nes, waardoor er ook gesproken wordt van Akkrum-Nes. Het dorp Akkrum telt 3156 inwoners (1 januari 2005).
Het dorp is gelegen aan het riviertje de Boorne, dichtbij de Leppa Akwadukt, waarbij de autosnelweg A32 tussen Heerenveen en Leeuwarden toebehoort. Tot Akkrum behoort ook de buurtschap Oude Schouw.
Een monument in het dorp is de hervormde kerk uit de 18de eeuw met gebrandschilderde ramen uit dezelfde bouwperiode. 
38380 
72 Akmarijp, Utingeradeel, Friesland  5.788078308105469  53.00525525813331  Akmarijp (Fries: Eagmaryp) is een dorp in de gemeente Scharsterland in de Nederlandse provincie Friesland. Het dorp telt ongeveer 115 inwoners.
Tot de gemeentelijke herindeling in 1984 maakte Akmarijp deel uit van de voormalige gemeente Utingeradeel. Op de begraafplaats staat ook één van de Klokkenstoelen in Friesland.
Bevolkingsontwikkeling
* 2004 - 115
* 2003 - 115
* 2002 - 114
* 1999 - 123 
225 
73 Albergen, Tubbergen, Overijssel  6.76194444444444  52.3716666666667  Albergen (Nedersaksisch: Albeargen), is een dorp in de Overijsselse gemeente Tubbergen. Albergen telt ongeveer 3500 inwoners, en is zeven kilometer ten oosten van Almelo gelegen.
In het dorp zijn een school, de R.K. Basisschool Kadoes en een R.K.-kerk, de St. Pancratiuskerk gelegen. Het dorp kent een rijk verenigingsleven, waarbij met name carnavalsvereniging De Alberger Bökke en de in 1932 opgerichte hand- en voetbalvereniging RKSV De Tukkers een relatief groot ledenbestand kennen.
Albergen heeft jaarlijks een primeur met de eerste grote carnavalsoptocht van Twente. Met Pinksteren worden er traditionele school- en volksfeesten gehouden. Het dorp staat al sinds de 15e eeuw in de geschiedenisboeken vermeld, dankzij het St. Antoniusklooster wat op de plek heeft gestaan van de huidige St.-Pancratiuskerk. Johannes van Lochem, prior van dit klooster, schreef er tussen 1520 en 1525 zijn kroniek, welke in 1995 in een Nederlandse vertaling werd uitgebracht. Deze belangrijke periode in de geschiedenis van Albergen is terug te vinden in de huidige straatnamen.
Albergen ligt temidden van de Twentse natuur. Karakteristieke houtwallen en glooiende esgronden bepalen het beeld aan met name de noordkant van het dorp, terwijl het kanaal Almelo-Nordhorn aan de zuidkant van het dorp zich van zijn mooiste kant laat zien. 
35840 
74 Allersma, Winsum, Groningen  6.451139  53.3183362  Allersma is een buurtschap in de provincie Groningen, in de streek Westerkwartier, gemeente Winsum. T/m 1989 gemeente Ezinge.
Allersma was vroeger een heerlijkheid. Onder heerlijkheid moet in dit geval worden verstaan een boerenhofstede waaraan heerlijke rechten waren verbonden, dus een zogeheten 'edele heerd'.
De Allersmaborg stamt uit de 15e eeuw en ligt binnen een ruime gracht (met ophaalbrug) en met houtsingels. Het huis heeft drie vleugels. De zuidvleugel is het oudste gedeelte van de borg en heeft een kelder. De noordvleugel stamt uit de 16e eeuw, terwijl de oostvleugel uit 1720 stamt, waarop in 1817 een tweede verdieping is geplaatst. 
153042 
75 Allingawier, Wonseradeel, Friesland  5.444873571395874  53.04747032315721  Allingawier is een terpdorp in de gemeente Wonseradeel, in de Nederlandse provincie Friesland.
Beschrijving
Allingawier ligt ten zuidwesten van Exmorra en telt ongeveer 80 inwoners (2009). Aan de noordzijde van het dorp ligt het Van Panhuyskanaal. Het dorp is voor een belangrijk deel ingericht als museum. Het maakt deel uit van de Aldfaers Erf Route, een museumroute door de dorpen Allingawier, Exmorra en Piaam. In het dorp staat de Allingastate. Ook is er De Izeren Ko te zien, een uit 1970 daterende paaltjasker. 
75976 
76 Almelo Stad, Overijssel  6.66666666666667  52.3666666666667  Stad Almelo is een voormalige gemeente in de Nederlandse provincie Overijssel.
Tot 1795 maakten de stad Almelo en het bijbehorende richterambt deel uit van de heerlijkheid Almelo en Vriezenveen. Op 21 oktober 1811, tijdens de Napoleontische tijd, werden stad en ambt van de voormalige heerlijkheid Almelo samengevoegd tot een gemeente. Op 24 november 1815 werd echter alweer besloten, mede onder invloed van de heer van Almelo, graaf van Rechteren Limpurg en koning Willem I, om stad en ambt opnieuw te scheiden. Zo werd op 29 september 1818 de gemeente Almelo gesplitst in Ambt en Stad Almelo. Op 1 januari 1914 werden deze beide gemeentes weer bij elkaar gevoegd tot de gemeente Almelo.
Het grondgebied van de gemeente Stad Almelo omvatte het grondgebied van de stad Almelo in de voormalige heerlijkheid. Vanaf 1 oktober 1829 werd het grondgebied iets groter, toen een klein gebied van Ambt Almelo bij de stad werd gevoegd. Het ambt telde rond 1870, voor de grote groei van de stad als gevolg van textielnijverheid, 3600 inwoners.
Het gemeentewapen van Stad Almelo was blauw, waarop drie gouden ruiten stonden. Het wapenschild was gedekt met een vijfbladige kroon.
Door het tijdelijke samenvoegen van stad en ambt, ontstonden vlak na de scheiding diverse conflicten over het te voeren beleid.
Geschiedenis en architectuur
Het op zandgrond gelegen Almelo ontstond in de Middeleeuwen als nederzetting op de plek waar een landweg een beek kruiste die toen de Aa heette. Op die plaats stond het voor het eerst in 1236 genoemde en nog steeds bestaande Huis Almelo. Uit oude documenten blijkt dat de nederzetting in ieder geval in 1420 al stadsrechten had. De stad had een gracht, maar geen muur, en is dan ook nooit van militair belang geweest. Huize Almelo bestaat waarschijnlijk al sinds de 12e eeuw en is tot op de dag van vandaag in handen van de familie Van Rechteren Limpurg. De familie had eeuwen verschillende rechten in de stad Almelo, waaronder het recht om recht te spreken. Vandaag de dag houdt de graaf zich bezig met restauratie van oude panden in de binnenstad en het onderhouden van bossen die eigendom van de familie zijn.
Tussen 1818 en 1914 was de gemeente Almelo opgesplitst in de gemeenten Stad Almelo en Ambt Almelo.
In de 17e en 18e eeuw kwam de huisweverij steeds meer op. De entree in Almelo van de eerste stoommachine, in 1830, veroorzaakte een overgang naar fabrieksmatige productie. De textielindustrie werd ook bevorderd door de aanleg van het Overijssels Kanaal (in 1855) en de spoorlijn van Almelo naar Salzbergen, in 1865. Rond 1900 waren er dan ook vele zeer rijke families in Almelo en uit die tijd dateren veel landhuizen en villa's in diverse stijlen zoals Jugendstil, expressionisme en neorenaissance.
Vanaf de jaren 1960 kreeg de Almelose textielindustrie het door de goedkopere buitenlandse concurrentie erg moeilijk, wat tot massale bedrijfssluitingen leidde. Ook vandaag de dag nog zijn de effecten hiervan in de werkloosheidscijfers zichtbaar. Veel textielfabrieken zijn afgebroken, maar sommige markante gebouwen zijn behouden gebleven. Van de villa's die textielbaronnen lieten bouwen is Bellinckhof aan de Wierdensestraat wel de mooiste. Gebouwd door de familie Ten Cate in de jaren '20 van de vorige eeuw is het eveneens één van de grootste textielhuizen in Twente. Het huis en park zijn niet toegankelijk maar beide zijn van grote schoonheid. Het ontwerp is van architect Karel Muller. De eetkamer is betimmerd met mahoniehout, de hal heeft een zwartgeaderde witte marmeren vloer en de zaal is van groene betimmering voorzien met rose zijde en behangen met familieportretten van de Ten Cate's. De huidige familietelg is, net als de graaf, actief in stadsbehoud en helpt naast zijn eigen park het Egbert ten Cate Plantsoen en het Beeklustpark in Almelo onderhouden.
Ook zijn er in Almelo architectonisch interessante kerken. De Grote Kerk dateert uit 1733. Reeds in 1236 is sprake van een burghtkapel in Almelo. De torenspits werd in de 18e eeuw geplaatst op verzoek van gravin Sophia Juliana von Castell Rüdenhausen. Opvallend is de Latijnse inscriptie boven de hoofdingang uit het jaar 1738. Lang hebben voor de toegangsweg naar de kerk twee van Bentheimer zandsteen gemaakte pilaren gestaan met de wapenschilden van Van Rechteren Limpurg en Almelo. Deze zijn in 1884 verplaatst naar de oprijlaan van het kasteel. Deze oprijlaan, de Gravenallee, is drie kilometer lang en eindigt bij het Kanaal Almelo-Nordhorn. Halverwege is een tolhuis en kan een rondwandeling gemaakt worden door de bossen, waarin zich ook de grafkelder van Van Rechteren Limpurg bevindt.
Verder is er het vanaf 1914 gebouwde tuindorp De Riet. Deze wijk is voor het merendeel tussen de twee wereldoorlogen in gebouwd en bestaat uit goed onderhouden, kleine huisjes die in een zeer kenmerkende bouwstijl zijn gebouwd. Een deel is in handen van de twee woningbouwstichtingen. De wijk heeft tegenwoordig een eigen treinstation. 
34821 
77 Almelo, Overijssel  6.66666666666667  52.3666666666667  Almelo is een stad en gemeente in de regio Twente in de Nederlandse provincie Overijssel. Almelo grenst in het noorden aan Twenterand, in het noordoosten aan Tubbergen, in het zuidoosten aan Borne, in het zuiden aan Hof van Twente en in het westen aan Wierden. Het is de eerste in het rijtje van de drie steden Almelo-Hengelo-Enschede. De gemeente Almelo is ontstaan uit een fusie (1914) tussen de gemeenten Ambt Almelo en Stad Almelo.
De gemeente Almelo beslaat een oppervlakte van 69 km² en telde volgens cijfers van het CBS op 1 juli 2006 72.100 inwoners. Behalve de stad Almelo omvat de gemeente de kernen Aadorp, Bornerbroek en Mariaparochie (gedeeltelijk). De gemeente Almelo maakt deel uit van het kaderwetgebied Regio Twente. Sommige Almeloërs spreken Twents, een Nedersaksisch dialect.
Geschiedenis en architectuur
Het op zandgrond gelegen Almelo ontstond in de Middeleeuwen als nederzetting op de plek waar een landweg een beek kruiste die toen de Aa heette. Op die plaats stond het voor het eerst in 1236 genoemde en nog steeds bestaande Huis Almelo. Uit oude documenten blijkt dat de nederzetting in ieder geval in 1420 al stadsrechten had. De stad had een gracht, maar geen muur, en is dan ook nooit van militair belang geweest. Huize Almelo bestaat waarschijnlijk al sinds de 12e eeuw en is tot op de dag van vandaag in handen van de familie Van Rechteren Limpurg. De familie had eeuwen verschillende rechten in de stad Almelo, waaronder het recht om recht te spreken. Vandaag de dag houdt de graaf zich bezig met restauratie van oude panden in de binnenstad en het onderhouden van bossen die eigendom van de familie zijn.
Tussen 1818 en 1914 was de gemeente Almelo opgesplitst in de gemeenten Stad Almelo en Ambt Almelo.
In de 17e en 18e eeuw kwam de huisweverij steeds meer op. De entree in Almelo van de eerste stoommachine, in 1830, veroorzaakte een overgang naar fabrieksmatige productie. De textielindustrie werd ook bevorderd door de aanleg van het Overijssels Kanaal (in 1855) en de spoorlijn van Almelo naar Salzbergen, in 1865. Rond 1900 waren er dan ook vele zeer rijke families in Almelo en uit die tijd dateren veel landhuizen en villa's in diverse stijlen zoals Jugendstil, expressionisme en neorenaissance.
Vanaf de jaren 1960 kreeg de Almelose textielindustrie het door de goedkopere buitenlandse concurrentie erg moeilijk, wat tot massale bedrijfssluitingen leidde. Ook vandaag de dag nog zijn de effecten hiervan in de werkloosheidscijfers zichtbaar. Veel textielfabrieken zijn afgebroken, maar sommige markante gebouwen zijn behouden gebleven. Van de villa's die textielbaronnen lieten bouwen is Bellinckhof aan de Wierdensestraat wel de mooiste. Gebouwd door de familie Ten Cate in de jaren '20 van de vorige eeuw is het eveneens één van de grootste textielhuizen in Twente. Het huis en park zijn niet toegankelijk maar beide zijn van grote schoonheid. Het ontwerp is van architect Karel Muller. De eetkamer is betimmerd met mahoniehout, de hal heeft een zwartgeaderde witte marmeren vloer en de zaal is van groene betimmering voorzien met rose zijde en behangen met familieportretten van de Ten Cate's. De huidige familietelg is, net als de graaf, actief in stadsbehoud en helpt naast zijn eigen park het Egbert ten Cate Plantsoen en het Beeklustpark in Almelo onderhouden.
Ook zijn er in Almelo architectonisch interessante kerken. De Grote Kerk dateert uit 1733. Reeds in 1236 is sprake van een burghtkapel in Almelo. De torenspits werd in de 18e eeuw geplaatst op verzoek van gravin Sophia Juliana von Castell Rüdenhausen. Opvallend is de Latijnse inscriptie boven de hoofdingang uit het jaar 1738. Lang hebben voor de toegangsweg naar de kerk twee van Bentheimer zandsteen gemaakte pilaren gestaan met de wapenschilden van Van Rechteren Limpurg en Almelo. Deze zijn in 1884 verplaatst naar de oprijlaan van het kasteel. Deze oprijlaan, de Gravenallee, is drie kilometer lang en eindigt bij het Kanaal Almelo-Nordhorn. Halverwege is een tolhuis en kan een rondwandeling gemaakt worden door de bossen, waarin zich ook de grafkelder van Van Rechteren Limpurg bevindt.
Verder is er het vanaf 1914 gebouwde tuindorp De Riet. Deze wijk is voor het merendeel tussen de twee wereldoorlogen in gebouwd en bestaat uit goed onderhouden, kleine huisjes die in een zeer kenmerkende bouwstijl zijn gebouwd. Een deel is in handen van de twee woningbouwstichtingen. De wijk heeft tegenwoordig een eigen treinstation. 
32249 
78 Almen, Gorssel, Gelderland  6.301174163818359  52.158822283861994  Almen (Nedersaksisch: Alm) is een dorp dat deel uitmaakt van de gemeente Lochem in de Nederlandse provincie Gelderland. Tot 1 januari 2005 hoorde het dorp bij de gemeente Gorssel. Almen heeft 1169 inwoners (1 januari 2006). De dorpskern ligt tussen het Twentekanaal en de Berkel. Er is een openluchtzwembad en met name in de zomer is het dorp en de omgeving geliefd bij toeristen. Het dorp ligt tussen landerijen en bossen en kent een levendig verenigingsleven. Het kerkje uit de 14e eeuw bevat een crypte met gemummificeerde lichamen, net als in het Friese Wieuwerd, maar deze zijn niet te bezichtigen. De doopvont is zeer bijzonder en bij gebrek aan vergelijkingsmateriaal weet men niet hoe oud hij precies is. Schattingen variëren van 800 tot 1400 na Christus.
De sporen van de dichter Staring, die een groot deel van zijn leven heeft doorgebracht op kasteel de Wildenborch bij Vorden en zijn bijdrage probeerde te leveren aan de vooruitgang van de landbouw, zijn nog goed zichtbaar. Dat zijn streven naar modernisering hem niet altijd in dank werd afgenomen, verwoordt hij in zijn gedicht 'De Hoofdige Boer' (hoofdig = koppig). Net buiten het dorp staat bij de in het gedicht bezongen brug een bordje met vier regels uit het gedicht:
Eens was het anders hier ter stee
Wanneer een voort de weg doorsnee
En 't brugje, naast dien voort geleid
De smaad droeg van zijn nieuwigheid 
1007 
79 Almenum, Barradeel, Friesland  5.440832  53.173164  Almenum was een kerkdorp dat vlak tegen Harlingen lag, in de Nederlandse provincie Friesland. Heden is het een buurtschap binnen de gemeente Harlingen.
Geschiedenis
Er wordt voor het eerst over Almenum geschreven in 754 als geschiedschrijver Winsemius de reis van Bonifatius van Stavoren, via Almenum richting Dokkum beschrijft.
Het dorp werd gesticht door zendeling Gustavus Forteman die in 777 de dom van Almenum bouwde, dit was de eerste Christenkerk in Friesland. In 1563 kreeg Harlingen toestemming van koning Filips II van Spanje (1527 - 1598) om Almenum binnen de wallen te trekken. Vanaf dat moment twistten Harlingen en Barradeel tot 1684 over de bijbehorende rechten en verplichtingen toen de toenmalige Friese stadhouder (Hendrik Casimir II van Dietz-Nassau) besliste dat Almenum definitief aan Harlingen kwam. Nadat het dorp was opgenomen binnen de wallen van Harlingen is de St. Michaëlsdom vervangen door een nieuwe kerk.
Er is een Friese sage over de St. Michaëlsdom. Hierin zou een rode wonderdoenende banier zijn ingemetseld, de Magnusvaan.
Almenum, zeer oud en beroemd d. in Friesland, kw. Westergoo, griet. Barradeel, arr. en 5 u. W. van Leeuwarden, kant. en 2 u. W. van Franeker. Het is zuid- en noordwaarts langs den zeedijk gelegen, en was vroeger van grooter omvang, doch door de herhaalde uitleggingen van de stad Harlingen, grootendeels daarbij ingelijfd, zoo dat deze stad thans geheel door de landen van Almenum ingesloten is en dit dorp ten O. tot voorstad heeft. Sedert de vergrootingen van Harlingen schijnen er tusschen de regering van die stad, en die van de griet. Barradeel twisten te hebben bestaan over de grensscheiding, totdat geeindigd zijn, door een arbitrale uitspraak van den Stadhouder van Friesland van 30 April 1684, volgens welke onder anderen de Stad Harlingen verpligt is tot onderhoud der armen van Almenum.
Hier werd, zoo men wil, in 777 de eerste Christenkerk van Friesland, door het toen bloeijend, doch reeds sedert de 11de eeuw uitgestorven geslacht der Fortemans, gesticht en aan den aartsengel Michaël; later werd zij meermalen herbouwd en eindelijk, ingevolge octrooi van den koning van Spanje, van 6 September 1565, in 1580 binnen de nieuwe wallen van Harlingen getrokken. In deze kerk werden, naar men wil, de oude privilegiën van Karel den Groote bewaard. De Dorpsingezetenen behooren thans kerkelijk onder Harlingen, en het grietenijbestuur moet ook regt hebben op eene zitplaats in de groote kerk te Harlingen, althans tot het houden der stemmingen van Almenum, in die kerk.
Men telt hier 111h., en 550 inw., onder welk 480 Herv., 50 R.K. en 15 Doopsgez., die hun bestaan grootendeels vinden in veeteelt, alsmede in den arbeid in de aldaar gevestigde fabrijken, waarvan de eigenaars in Harlingen wonen, zijnde 1 kalkbranderij, 1 oliemolen, 2 pelmolens, 7 houtzaagmolens, 1 dakpan- en estrikfabrijk, en 1 linnenbleekerij. Van de 2 lijnbanen is er nog maar ééne in werking. Ook is hier nog eene in 1828 geheel nieuw gebouwde school met onderwijzerswoning, die doorgaans door 100 leerlingen, onder welke vele uit de stad Harlingen, bezocht wordt.
Weleer lagen onder Almenum, de sloten Bolta, Harlinga, Harns, Gratinga, van welke laatste de tegenwoordig onder het dorp behoorende Gratindabuurt of Grettingabuurt haren naam ontleent. Op den zeedijk alhier, bij de grensscheiding der contributien van den vijf deelen zeedijkbuitendijks en binnendijks, staat het monument van steen, ter eere van Caspar Robles, een Spaansch landvoogd, die de verbetering van de zoo nuttige zeedijken, ten spijt van aanmatigingen en vooroordeelen, met kracht heeft doorgezet.
Door dit dorp loopen de trekvaarten van Harlingen naar Franeker en van Harlingen naar Bolsward.
In 1064 beging Ruurd Harlinga, op het kerkhof te Almenum, in eenen twist over het voorgaan ten offer, eenen manslag aan Sakser van Harns. In 1516 stak Frits van Gombach, Drost van Harlingen om redenen van defensie, de kerk en buurt van Almenum in brand. 
35559 
80 Almkerk, Woudrichem, Noord-Brabant  4.964726  51.772885  Almkerk (Brabants: Almkérk) is een plaats in het noorden van de provincie Noord-Brabant, hemelsbreed ongeveer 12 km ten zuiden van Gorinchem. De naam is afkomtig van de kerk die gebouwd was langs het riviertje de Alm. In 1277 wordt de naam "Almekercke" voor het eerst in geschriften aangetroffen. Het aantal bewoners was in 2004 ruim 3600. Almkerk maakt sinds 1973 deel uit van de gemeente Woudrichem en ligt in het land van Heusden en Altena.
Het is vanouds een protestants dorp dat zich bevond op de overgang van het katholieke Brabant naar het protestantse Zuid-Holland. In de rivier de Alm bevond zich een oud sluisje, een zogenaamd verlaat (nu de naam van de sporthal "'t Verlaat"). Vroeger stond in het dorp een molen, waaraan de Molenwijk nog herinnerd. Almkerk is van origine een plattelandswoonkern, maar heeft zich door de jaren heen behoorlijk uitgebreid voor haar eigen begrippen. Het intieme karakter en het open land eromheen geven het dorp zowel in zomer als winter een pittoreske sfeer.
Tegenwoordig zijn de inwoners een mix van forenzen en vanoudsher in regio aanwezige families. Het door de ligging in het Land van Heusden en Altena is het voor sommige evenementen een interessante locatie. 
35140 
81 Alphen en Riel, Alphen-Chaam, Noord-Brabant  4.967271  51.495218  Alphen en Riel is een voormalige gemeente in de provincie Noord-Brabant.
De gemeente is in 1997 opgeheven. Het grootste deel, met het dorp Alphen maakt sindsdien deel uit van de gemeente Alphen-Chaam. Het overige deel, met het dorp Riel, is bij de gemeente Goirle gevoeg 
33162 
82 Alphen, Appeltern, Gelderland  5.47138888888889  51.8213888888889  Alphen (ook: Alphen aan de Maas) is een dorp met ongeveer 1700 inwoners in het zuidwesten van de Gelderse gemeente West Maas en Waal.
Een van de bezienswaardigheden is de zeer oude kerk. De fundamenten en een deel hiervan behoren tot de oudste kerken van Nederland.
Alphen is door een veerdienst verbonden met het Brabantse Lith, en ook met het Brabantse Oijen.
In de omgeving vindt veel landbouw en fruitteelt plaats.
Momenteel (oktober 2005) worden er voorbereidingen getroffen voor grootscheepse buitendijkse ontzanding. Deze vinden plaats om een alternatief te bieden voor het gat van Maasbommel. Zowel vanuit Lith als vanuit Alphen wordt hier kritisch naar gekeken. 
1306 
83 Alteveer, Hoogeveen, Drenthe  6.4875  52.6741666666667  Alteveer is een dorp in de Nederlandse provincie Drenthe, gemeente De Wolden, met ongeveer 630 inwoners.
Alteveer is een veenkolonie uit de zeventiende eeuw. Het is een lintdorp met aan de zuidkant van het lint enige nieuwbouw.
Behalve een Gereformeerde kerk, een protestants-christelijke basisschool, kroegje, jeugdsoos, snackbar en een bibliotheek zijn er geen voorzieningen en is het dorp aangewezen op Zuidwolde of Hoogeveen. De omgeving bestaat uit landbouwgebied (veenontginningen) en kleine bospercelen. Ten westen van het dorpsgebied ligt het Steenberger Oosterveld, het grote bosgebied van Zuidwolde. 
34614 
84 Alteveer, Onstwedde, Groningen  6.994434  53.052057  Alteveer is een streekdorp in de voormalige gemeente Onstwedde in de provincie Groningen.
Na 1990 werd Onstwedde heringedeeld in de nieuwe gemeente Staskanaal.
Alteveer heeft ongeveer 1300 inwoners in 2003. Het dorp ligt aan weerszijden van de N365 en naast de N366.
In Alteveer is het multifunctioneel dorpscentrum de Drijscheer, waar sportieve en culturele gebeurtenissen plaatsvinden. Voor dit gebouw ligt een zwerfsteen van 30 ton die tussen Alteveer en Tange is opgegraven. Verder was de Coöperatieve aardappelmeelfabriek Alteveer in het dorp gevestigd. Deze was in 1909 opgericht en is inmiddels gesloten is. Bakkerij Muntinga, die voor de wijde omgeving brood bakte was in Alteveer gevestigd en is in 2006 verhuisd naar Winschoten. In Alteveer is het bedrijf Unitel gevestigd, dat in 2004 de telegramdienst van KPN telecom heeft overgenomen. Er zijn twee basisscholen: Christelijke basisschool De Höchte en openbare basisschool 't Zonnedal.

De kei van 30 ton voor het dorpshuis de Drijscheer die tussen Alteveer en Tange is opgegraven in Alteveer zelf en even ten zuiden van het dorp (in Höchte) ligt een morene uit de ijstijd. De maximale hoogte van deze morene is tien meter boven NAP.
Aan de noordoostelijke zijde van het dorp ligt het terrein van zandzuigerij Van de Velde. Hier wordt wit zand gewonnen dat is aangevoerd door de voormalige rivier Eridanos. Ook onder het dorp zelf heeft het bedrijf inmiddels zandlagen weggezogen. Toen dit gegeven zo rond 2003 in de aandacht kwam naar aanleiding van de behandeling van een vergunning zorgde dit voor ongerustheid binnen het dorp. 
48998 
85 Alteveer, Roden, Drenthe  6.43239256738525  53.111265948874085  Alteveer is een buurtschap ruim een kilometer ten zuiden van het Noord-Nederlandse dorp Roden, in het noorden van de provincie Drenthe. Het maakt deel uit van de gemeente Noordenveld.  148724 
86 Altforst, West Maas en Waal, Gelderland  5.56535400000007  51.84928009999999  Altforst is een dorp in de gemeente West Maas en Waal, in de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeente West Maas en Waal is ontstaan in 1984 na de herindeling van de gemeenten Appeltern, Dreumel en Wamel. Voor 1984 was Altforst onderdeel van de gemeente Appeltern.
Op 31 december 2008 telde Altforst 566 inwoners. 
151769 
87 Altfrost, Appeltern, Gelderland  5.565278  51.849722  Altforst is een dorp in de gemeente West Maas en Waal, in de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeente West Maas en Waal is ontstaan in 1984 na de herindeling van de gemeenten Appeltern, Dreumel en Wamel. Voor 1984 was Altforst onderdeel van de gemeente Appeltern.

In Altforst staan twee kerken, een katholieke en een protestantse. De protestantse kerk is echter niet meer als zodanig in gebruik en functioneert nu als museum voor moderne kunst. 
152904 
88 Alting, Beilen, Drenthe  6.538023948669434  52.8675507699814  Alting is een buurtschap vlak bij Beilen  82806 
89 Alverna, Wijchen, Gelderland  5.75833333333333  51.8033333333333  Alverna is een kerkdorp in de Gelderse gemeente Wijchen, gelegen tussen Grave en Nijmegen. Het dorp is vernoemd naar La Verna in Toscane, de berg waar Franciscus van Assisi stigmata ontving.
Het dorp telt drie kloosters, waarvan er een ook La Verna heet. Het dorp bezit een molen uit 1887 waarvan het authentieke gangwerk nog geheel intact is. De naam van de molen, 'Schoonoord', heeft ook alles te maken met het oorspronkelijk religieuze karakter van het dorp. De molen wordt, maart 2006, geheel gerestaureerd in oorspronkelijke staat. Niet alleen de oorspronkelijke kleuren zijn teruggekeerd, ook het gestroomlijnde Van Bussselwieksysteem is geplaatst. Helaas staan er inmiddels zoveel bomen rond de molen dat over de westkant geen wind meer kan worden gevangen. Het maalwerk van de molen zal ook gerestaureerd worden, zodat na ruim 60 jaar stilstand weer 'Alvernees meel' gemalen kan worden. Voorts liggen er rond het dorp een kunstskibaan, een manege, een bowlingcentrum, en een golfbaan.
Alverna kwam in de publiciteit toen langs de toegangswegen plaatsnaamborden werden geplaatst die het dorp aanduidden met de gemeentenaam Wijchen. De Alvernezen bekladden de toegangsbordjes, tot de gemeente uiteindelijk besloot nieuwe bordjes langs de wegen te plaatsen met de naam Alverna. 
36592 
90 Ambt Almelo, Overijssel  6.66666666666667  52.3666666666667  Ambt Almelo is een voormalige gemeente in de Nederlandse provincie Overijssel.
Tot 1795 maakten de stad Almelo en het bijbehorende richterambt deel uit van de heerlijkheid Almelo en Vriezenveen. Op 21 oktober 1811, tijdens de Napoleontische tijd, werden stad en ambt van de voormalige heerlijkheid Almelo samengevoegd tot een gemeente. Op 24 november 1815 werd echter alweer besloten, mede onder invloed van de heer van Almelo, graaf van Rechteren Limpurg, en koning Willem I, om stad en ambt opnieuw te scheiden. Zo werd op 29 september 1818 de gemeente Almelo gesplitst in Ambt en Stad Almelo. Op 1 januari 1914 werden deze beide gemeentes weer bij elkaar gevoegd tot de gemeente Almelo.
De gemeente Ambt Almelo omvatte het grondgebied van het voormalige richtambt Almelo. Vanaf 1 oktober 1829 werd het grondgebied iets kleiner, toen een klein gebied bij Stad Almelo werd gevoegd. Het ambt telde rond 1870 een kleine 4000 inwoners.
Het gemeentewapen van Ambt Almelo bestond uit drie azuurblauwe balken op een gouden achtergrond, waarbij deze balken waren beladen met twaalf ruiten van zilver: vijf op de bovenste, vier op de middelste en drie op de onderste balk.
Door het tijdelijke samenvoegen van stad en ambt, ontstonden vlak na de scheiding diverse conflicten over het te voeren beleid. Zo was de Stad Almelo van mening dat het Ambt Almelo de wegen naar de stad moest onderhouden, omdat deze op het gemeentelijk grondgebied van het ambt lagen. De Gedeputeerde Staten besloten echter dat de Stad zelf onderhoudsplichtig was voor de wegen naar Wierden, Borne en Delden, terwijl het ambt de wegen naar Geesteren, Ootmarsum en Vriezenveen moest onderhouden. 
36176 
91 Ambt Delden, Overijssel  6.681060791015625  52.22586467908276  Ambt Delden (Nedersakisch: Ambt Dealdn) is een voormalige gemeente in Twente, in de Nederlandse provincie Overijssel. De hoofdplaats van de gemeente was Bentelo. Tot de gemeente behoorden verder het dorp Hengevelde en de buurtschappen Azelo, Deldenerbroek, Deldeneresch, Wiene en Zeldam.
De gemeente had een sterk landelijk karakter. Het in 1818 door de overheid ingezette beleid om Ambt en Stad Delden te splitsen was er oorspronkelijk op gericht om de stad Delden te scheiden van het omringende platteland.
In 2001 werd de gemeente heringedeeld bij de nieuwgevormde gemeente Hof van Twente. Daarmee kwam een einde aan bijna 200 jaar zelfbestuur van het Ambt Delden. 
76306 
92 Ambt Doetinchem, Gelderland  6.343826  51.929168  Ambt Doetinchem is een voormalige gemeente in de provincie Gelderland. De gemeente bestond uit het dorp Gaanderen en de vier buurtschappen: IJzevoorde, Oosseld, Langerak en Dichteren. In 1822 was het inwoneraantal 1980, in 1890 was dit 3996. Het gemeentehuis was gevestigd in Gaanderen.
Na de Franse tijd werd er op 1 januari 1818 een Schoutambt opgericht waaruit op 1 augustus 1825 de gemeente Ambt Doetinchem ontstond. Als burgemeester werd Steven Horsting aangesteld, hij was rentmeester van de Slangenburg. Na overleg werd er besloten de gemeente samen te voegen met de gemeente Stad Doetinchem. Hetgeen gebeurde op 1 januari 1920. 
71267 
93 Ambt Hardenberg, Overijssel  6.6  52.5666666666667  Ambt Hardenberg was een gemeente in de provincie Overijssel. De gemeente werd in 1942 samengevoegd met de gemeente Stad Hardenberg tot de gemeente Hardenberg.  34087 
94 Ambt Ommen, Overijssel  6.41666666666667  52.5166666666667  Ommen is een gemeente en een gelijknamige kleine Hanzestad aan de Overijsselse Vecht gelegen in de streek Salland. Ommen heeft sinds 1248 stadsrechten en wordt al rond het jaar 1100 genoemd als doorwaadbare plaats langs de Vecht.
Op 1 augustus 2006 woonden 17.348 inwoners in de gemeente Ommen (bron: CBS), op een oppervlakte van 181,98 km². Dit komt neer op een dichtheid van 96 inwoners per vierkante kilometer.
De volgende dorpen en buurtschappen liggen ook in de gemeente Ommen: Archem, Arriën, Arriërveld, Beerze, Beerzerveld, Besthmen, Dalmsholte, Eerde, Giethmen, Hoogengraven, Junne, Lemele, Nieuwebrug, Ommerschans, Stegeren, Stegerveld, Varsen, Vilsteren, Vinkenbuurt, Witharen, Zeesse, Ommerkanaal
Geschiedenis
Ommen is ontstaan op de plek van een doorwaadbare plek in de rivier de Vecht.
In de jaren jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw was Ommen het wereldcentrum van de theosofie. Op het landgoed Eerde van Philipp baron van Pallandt had Krishnamurti zijn Orde van de Ster in het Oosten gevestigd. Jaarlijks werden op het landgoed de Sterkampen gehouden. Begin jaren dertig hief Krishnamurtu zijn orde op, omdat hij tegen persoonsverheerlijking was. De baron verkocht het terrein aan de gemeente Ommen. De Sterkampen gingen tot 1938 door, en Krishnamurti was er jaarlijks gastspreker.
In 1941 werd op deze plek het strafkamp Erika gevestigd. 
32973 
95 Ambt Vollenhove, Overijssel  5.998524  52.691115  Ambt Vollenhove was een gemeente in de provincie Overijssel. De gemeente werd in 1942 samengevoegd met de gemeente Stad Vollenhove tot de gemeente Vollenhove, delen kwamen ook bij IJsselham en Blokzijl. Nu behoort het gehele gebied tot de gemeente Steenwijkerland.  87411 
96 Amby, Limburg  5.733073  50.863747  Amby (Limburgs: Amie) is een wijk in Maastricht in de Nederlandse provincie Limburg. Tot 1 juli 1970 was Amby een zelfstandige gemeente, een klein deel van het grondgebied van de voormalige gemeente Amby ging bij die gemeentelijke herindeling naar de gemeente Meerssen. De eerste schriftelijke vermelding van de plaats, als Ambeia, dateert uit 1157.
In Amby ligt een aantal kasteeltjes en herenhoeven, waaronder Kasteel Geusselt (daterend uit de 17e eeuw, gerestaureerd in 1997), Huis Severen en de Withuishof. De R.K.-kerk van Amby werd gebouwd in 1866 naar een ontwerp in neogotische stijl van Carl Weber. Ze is gewijd aan de heilige Walburga. In Amby zijn de studio's van de radio- en televisieomroep L1 gevestigd.
De wijk heeft een eigen winkelcentrum en rijk vereningingsleven, met onder andere een harmonie die eveneens vernoemd is naar de H. Walburga. Er zijn meerdere horecavoorzieningen. Per openbaar vervoer is de wijk goed bereikbaar. 
32768 
97 Ameland, Friesland  5.73  53.448  Ameland is een gemeente in de provincie Friesland, bestaande uit het Nederlandse waddeneiland Ameland. Op 1 januari 2007 telde de gemeente 3.452 inwoners (bron: CBS).
Kernen
In de gemeente Ameland bevinden zich vier dorpen, waarvan alleen de Nederlandse namen worden gebruikt. Op Ameland wordt geen Fries, maar Amelands gesproken, een mengdialect dat verwant is aan het Stadsfries.
Aantal inwoners per woonkern op 1 januari 2004
Ameland is uit het westen gerekend het vierde Nederlandse waddeneiland (streek) en behoort tot de provincie Friesland. Het eiland is onderdeel van de gelijknamige gemeente Ameland.
Ten noorden grenst het aan de Noordzee, en ten zuiden aan de Waddenzee. Ten westen ligt het eiland Terschelling en ten oosten Schiermonnikoog. Rederij Wagenborg onderhoudt een veerdienst tussen Holwerd en Nes.
Ameland bestaat voornamelijk uit zandduinen. Ten oosten van Buren ligt het Oerd, een drassig gebied, waar veel vogels leven, en waar zeewater via een aantal geulen vrijelijk in- en uitstroomt. De totale strandlengte is 27 km en de totale lengte van de fietspaden is 100 km. Hollum is het dorp met het oudste huis van Ameland, gebouwd in 1516.
Het eiland beschikt over een klein vliegveld bij Ballum; Ameland Airport Ballum.
Op Ameland wordt geen Fries, maar Amelands gesproken, een mengdialect dat verwant is aan het Stadsfries.
De vuurtoren is gemaakt in Deventer, in de ijzergieterij van Nering Bögel, zie ook onder ijzeroer.
Geschiedenis
De eerste vermelding van Ameland is van in de 8e eeuw. Het was toen onderhorig aan het graafschap Holland. Dit tot in 1424. Toen verklaarde de Heer van Ameland zich een 'Vrije Heer' (vrijheerschap). Ameland is een eiland geworden door de Watersnood van 1287, toen de waddenzee werd gevormd.
Hoewel Holland, Friesland en de keizer van het Heilige Roomse Rijk deze quasi-onafhankelijke status betwistten, bleef het een vrijheerschap tot de familie, Cammingha, uitstierf in 1708. Daarna werd de Friese stadhouder Johan Willem Friso van Oranje-Nassau Heer van Ameland en na hem, zijn zoon stadhouder van heel Nederland, Stadhouder Willem IV en zijn kleinzoon Stadhouder Willem V.
Pas in de grondwet van 1814 werd het eiland definitief geïntegreerd in Nederland (in de toenmalige provincie Friesland). De koningen en de koninginnen van Nederland handhaven vandaag nog steeds de titel 'Vrijheer van Ameland'.
Van 1871 tot 1872 werd bij het wantij een dam gebouwd tussen Ameland en het vasteland door een maatschappij voor landaanwinning van de Friese eilanden. Door aanslibbing wilde men landbouwgrond creëren. De provincie Friesland en het Nederlandse Rijk betaalden ieder 200.000 gulden. Het was geen succes: de dam bleek niet stormbestendig en in 1882 na zware stormen in de winter 1881/1882 werd besloten de reparatiewerkzaamheden te stoppen. De dam is met eb nog steeds deels te zien. De veerdam bij Holwerd is de damaanzet van deze dam. 
37579 
98 Amen, Rolde, Drenthe  6.608855724334717  52.94188976242298  Amen is een esdorp in het zuid-westen van de gemeente Aa en Hunze in de provincie Drenthe (Nederland). Het dorp ligt aan de weg van Rolde via Nijlande en Ekehaar naar Hooghalen in de gemeente Midden-Drenthe. Langs het dorp stroomt het Amerdiep, een van de namen van de bovenloop van de Drentsche Aa. In Amen wonen 91 mensen (1 januari 2008). Behalve een café heeft het verder nauwelijks voorzieningen.
Geschiedenis
De oudste vermelding van van Amen is in 944 toen het twee erven groot was. In de dertiende eeuw werd de buurtschap een boermarke, samen met Ekehaar had Amen omstreeks 1300 vijf waardelen. Tot de dag van vandaag is Amen een kleine buurtschap gebleven. De school die in 1819 werd geopend werd wegens gebrek aan leerlingen in 1853 weer afgebroken. Ook de coöperatieve zuivelfabriek was slechts een kort leven beschoren, van 1903 tot 1913. Het grootste aantal inwoners had Amen net na de Tweede Wereldoorlog, toen het dorp 147 inwoners had. 
65099 
99 America, Horst, Limburg  5.97888888888889  51.4377777777778  America is een dorp in de gemeente Horst aan de Maas in de Nederlandse provincie Limburg. Het dorp is gelegen in de streek De Peel, aan de spoorlijn Venlo - Eindhoven (station America), maar heeft sinds 1970 geen treinstation meer. America heeft 2170 inwoners (2004).  36306 
100 Amerongen, Utrecht  5.46083333333333  52.0025  Amerongen is een dorp in de Nederlandse provincie Utrecht, gemeente Utrechtse Heuvelrug, gelegen op de gelijknamige Heuvelrug in het zuidoosten van de provincie. De Utrechtse Heuvelrug is tegenwoordig een nationaal park. Het dorp heeft 5170 inwoners (2005). Amerongen is vooral bekend dankzij Kasteel Amerongen.
Nabij Amerongen is een sluis- en stuwcomplex in de Nederrijn gebouwd.
Tot 1 januari 2006 was Amerongen een zelfstandige gemeente, waaronder ook de kernen Elst (gedeeltelijk) en Overberg vielen. Sindsdien is het dorp onderdeel van de nieuwe gemeente Utrechtse Heuvelrug. Bij deze gemeentelijke herindeling is het Amerongse deel van Elst (U) bij de gemeente Rhenen gevoegd. 
35815 


1 2 3 4 5 ... 34» Volgende»